Health Tips
Blood Pressure :
Blood Pressure is a silent killer. High blood pressure can quietly damage your body before actual symptoms get visible. Left uncontrolled, you may end up with disability, poor quality of life or even fatal heart attack. Read the symptoms & signs for this silent killer.

Monitor Your Blood Pressure Right From the Kitchen

Dr. HelloDox Care #
HelloDox Care

Don't let high blood pressure scare you. It is not exactly a disease, but only a warning sign that the food you have been eating and the lifestyle you have been leading have clogged your blood vessels and your heart is having to exert extra pressure to keep blood moving through it.

Just as the bad lifestyle caused it, the good one can cure it. Medicines are only an aid. The main job has to be done by your food. So please go into your kitchen for treatment. Certain ingredients are excellent in opening up your arteries and those should be a regular part of your diet from now.

The most potent of them is beetroot juice. A glass of this should be a daily part of your intake. Treat this as your daily medicine. You might see a drop in your readings in as little as three hours. Beets are full of nitrates which cause blood vessels to expand. Besides reducing blood pressure, these eliminate toxins. Taking nitrate in natural form is a hundred times better than taking a nitrate tablet. Nitrites in foods like hot dogs gave you the disease; nitrates will cure it.
Those who happen to have kidney issues should mix it with carrot juice. Regular use may give a sharp colour to your urine. Don't be scared. That is completely harmless.

Please note that the results will not come in a day. It took you some 15 years to clog your arteries. Please give your system at least 15 months to undo the damage. Of course, medicines can show results in a matter of days but you have to account for side-effects also. So follow a two-pronged strategy. Let medicines do the SOS job. The long-term cure will come only through dietary wisdom.

Another prescribed diet is blueberries, raspberries and strawberries. Natural compounds in them called anchocyanins are your insurance against hypertension. Eat them like crazy every day of your life. Fresh will be the best but the dried ones will also do. Besides, those are full of antioxidants.

I know it will not make you very popular with friends but garlic too has to be added to your menu. The organosulphur compound allicin that it has reduces hypertension and is also antibacterial and anti fungal. The pungent clove is also very good for those with heart conditions.

Other good foods for those with blood pressure are bananas, dark chocolate (and I mean really dark, at least 85 percent), spinach, cabbage and coconut water. Plus spice up your food with rosemary, cumin seeds, cinnamon, basil, bay leaves, saffron, turmeric, ginger and black pepper.

But the best antidote for blood pressure is weight management. If you are on the plump side, you are almost sending a written invitation to blood pressure.


Get a Grip on High Blood Pressure: This Simple Hand Exercise Can Help

Dr. HelloDox Care #
HelloDox Care

You probably know that high blood pressure, or hypertension, is a major risk factor for heart attack, stroke, vision problems, even dementia.

But did you know this? Hand-grip exercises - squeezing one of those V-shape devices with a resistance spring - can lower your blood pressure by about 10 percent.

That's one of the "15 Things You Better Know About Your Blood Pressure" that AARP reports in the June issue of its Bulletin publication and at

It cites a "landmark" paper published in 2013 in Hypertension, a journal of the American Heart Association, which said that while all exercise did good things for blood pressure, "some of the most impressive improvements" came after four weeks of hand-grip squeezing.

AARP suggests squeezing the gripper for two minutes at a time for a total of 12 to 15 minutes, three times a week. You can get one at a sporting goods store for about $10 or $20.

AARP is interested because blood pressure typically rises as we age, and two-thirds of Americans older than 60 are in the "high" zone (140/90 and up.) But about a third of people in their 30s and 40s have hypertension, too.

Some other items from AARP's list of things to know:

1) Some over-the-counter medications can raise blood pressure by several points. These include cold medicines that contain pseudoephedrine and nonsteroidal anti-inflammatories such as ibuprofen.

2) Deep breathing - slowing down to about six breaths in 30 seconds - can take three points off your systolic pressure. That's the top number in your blood pressure reading. It's the one to watch as you get older, because the bottom number, your diastolic pressure, peaks at about age 55 and gradually falls.

4) High blood pressure often has no symptoms. You probably knew that, too, but it's the kind of thing you forget because - well, because you have no symptoms. So get it checked.


Amazing Benefits of Beetroot

Dr. HelloDox Care #
HelloDox Care

Beetroot is known for its incredible vibrant colour and hence it is used in salads as well as many recipes. This awesome pinkish red colour comes from a pigment called betanin which is often extracted to create natural food colouring and dyes.

Here are some benefits of including beetroot in your diet:-

- It is rich in antioxidants: Antioxidants like betanin & polyphenols in beetroot reduce the oxidation of bad cholesterol, protect the artery walls and guard against #HeartDisease and #Stroke.

- It helps in detoxification: It detoxifies your body by pulling the toxins into the colon from where they can be evacuated. Beetroot juice might also stimulate red blood cell production and build #stamina.

- Folate, Fiber, Vitamin C and other minerals: Beetroot is a great source of fiber and minerals like iron, potassium and manganese which are essential for good health and in combination with other foods it can deliver a lot. #VitaminC boosts #immunity, #folate is essential for normal tissue growth and fiber helps in smooth #digestive functions. It is particularly high in #protein and #iron than most other roots & tubers.

- For Heart health: Studies have shown that the high content of nitrates in beetroot produces a gas called nitric oxide. This gas helps to relax and dilate your blood vessels which improves blood flow and lowers #BloodPressure.

- For Hair care: Beetroot is actually one of the best home remedies to fight the flakes and an itchy scalp. You can boil some beets in water and use the concentrated liquid to massage on the scalp. Alternatively, you can mix some beetroot juice, vinegar and ginger juice and apply to the scalp. Keep this for 20 mins and rinse.

- Low in fat & calories: Although it has a high sugar content, it is low in calories & almost fat free. Since it is loaded with fiber it makes you full on lower calories. This makes it a nutritious option for those looking to keep their weight down.


उच्च रक्तदाब साठी शारीरिक तपासणी

Dr. HelloDox Care #
HelloDox Care

उच्च रक्तदाब साठी शारीरिक तपासणी :
उच्च रक्तदाबसाठी शारीरिक तपासणीमध्ये वैद्यकीय इतिहास देखील समाविष्ट आहे. शारीरिक तपासणीची मर्यादा आणि आपल्या डॉक्टरांच्या प्रश्नांची तपशीलांची संख्या आपल्या ब्लड प्रेशरचे प्रमाण किती आहे आणि हृदय रोगासाठी आपल्याकडे इतर जोखीम घटक आहेत यावर अवलंबून असतात. ज्या लोकांकडे बर्याच जोखीम घटक आहेत त्यांच्याकडे अधिक तपशीलवार मूल्यांकन असू शकते.

शारीरिक परीक्षा आणि वैद्यकीय इतिहासामध्ये खालील समाविष्ट आहे :
- आपला वैद्यकीय इतिहास, धोक्या किंवा उच्च रक्तदाबचा कौटुंबिक इतिहास यांसारख्या जोखीम घटकांचे मूल्यांकन करणे.
- दोन किंवा अधिक रक्तदाब मोजमाप. मापन हे दोन्ही डाव्या आणि उजव्या हात आणि पायांमधून घेतले जाऊ शकते आणि ते एका ठिकाणी, जसे की झोपायच्या, उभे राहणे किंवा बसणे यासारखे असू शकते. एकाधिक मोजमाप घेतले जाऊ शकते आणि सरासरी केले जाऊ शकते.
- आपले वजन, उंची आणि कमर मापन.
- डोळ्याच्या मागच्या बाजूस रेतीना, प्रकाश-संवेदनशील आवरण.

हृदयाची परीक्षा :
- आपल्या पायांची चाचणी फ्लुइड बिल्डअप (एडीमा), आणि गर्दन समेत अनेक भागात नाडी.
- स्टेथोस्कोप वापरून आपल्या ओटीपोटाची परीक्षा. ओटीपोटात रक्तवाहिन्या असामान्य आवाज ऐकण्यासाठी डॉक्टर ऐकेल. हे आवाज ओटीपोटात (पेटीच्या ब्रूट्स) एक संकीर्ण धमनीतून रक्त प्रवाहमुळे होऊ शकतात.
- वाढलेल्या थायरॉईड, गर्भाशयाच्या मानेतील नसा आणि कॅरोटीड धमन्यांमध्ये ब्रीट्ससाठी आपल्या मानांची परीक्षा.

उच्च रक्तदाब साठी शारीरिक तपासणी केले जातात :
- उच्च रक्तदाब असू शकतो किंवा नाही हे पाहण्यासाठी तपासा.
- मूत्रपिंड आणि हृदय सारख्या अवयवांवर उच्च रक्तदाब प्रभाव पडताळून पहा.
- हृदय रोग किंवा स्ट्रोकसाठी आपल्याकडे जोखीम घटक आहेत किंवा नाही हे निर्धारित करा.
- उच्च रक्तदाब (दुय्यम हाय ब्लड प्रेशर), जसे की औषधे किंवा इतर वैद्यकीय परिस्थितीचे इतर कारणे.

तुमच ब्लड प्रेशर खरोखर उच्च आहे याची खात्री करुन घ्या :
आपले रक्तदाब मोजल्यानंतर आपले डॉक्टर आपल्याला घरी परत तपासण्यासाठी विचारू शकतात. पायफूट 2, तळटीप 1 याचे कारण म्हणजे आपले रक्तदाब दिवसभर बदलू शकतो. आणि कधीकधी रक्तदाब जास्त असतो कारण आपण डॉक्टर पहात आहात. याला पांढर्या कोटाचे उच्च रक्तदाब म्हटले जाते. उच्च रक्तदाब निदान करण्यासाठी, दिवसात आपले रक्तदाब जास्त आहे की नाही हे डॉक्टरला माहित असणे आवश्यक आहे.

म्हणूनच आपले डॉक्टर आपल्या घराच्या रक्तदाबवर लक्ष ठेवण्यासाठी विचारू शकतात जेणेकरून ते खरोखर उच्च असेल याची खात्री करा. आपल्याला अॅब्युलेटरी ब्लड प्रेशर मॉनिटर किंवा होम ब्लड प्रेशर मॉनिटर मिळू शकेल. हे उपकरण आपल्या ब्लड प्रेशरला दिवसात बर्याच वेळा मोजतात.

इतर परिणाम :
उच्च रक्तदाब तुमच्या रक्तवाहिन्या, हृदया किंवा डोळ्यांकडे नुकसानास कारणीभूत ठरला असेल तर तुमच्या डॉक्टरांनी अशी चिन्हे तपासली असतील. आपला डॉक्टर कदाचित हे तपासू शकेल :
- हृदयाच्या वाढीमुळे अतिरिक्त हृदयाच्या आवाज.
- जेव्हा स्टेथोस्कोप वापरून डॉक्टर पोटातील रक्तवाहिन्या ऐकतो तेव्हा असामान्य आवाज. हे आवाज ओटीपोटात (पेटीच्या ब्रुईट्स) संकीर्ण धमनीतून किंवा मूत्रपिंड (गुर्दे धमनी स्टेनोसिस) किंवा रक्तवाहिन्यांमधून रक्तवाहिन्यांच्या अस्थिर हालचालीमुळे अरुंद धमन्याद्वारे रक्त प्रवाह द्वारे होऊ शकते, मुख्य धमनी ज्यामधून रक्त वाहते शरीराच्या उर्वरित हृदय.
हात व पाय यांचे रक्तवाहिन्यामध्ये रक्त प्रवाह (बruit) असामान्य आवाज किंवा कमी झालेला किंवा अनुपस्थित रक्त प्रवाह (डाळी).
- उदर किंवा पाय (एडेमा) मधील द्रवपदार्थाचा असामान्य बांधकाम.
- डोळ्याच्या मागे असलेल्या रक्तवाहिन्यांच्या असामान्यता.


लो ब्लड प्रेशर

Dr. HelloDox Care #
HelloDox Care

हायपोटेन्शन या व्याधीला सर्वसाधारणपणे लो ब्लडप्रेशर असे म्हणतात. या व्याधीमध्ये शरीरातील धमन्यांमध्ये रक्तदाब कमी होतो. काही वेळा हा रक्तदाब इतका कमी होतो, की रक्त सर्व अवयवांपर्यंत पोहोचत नाही. त्यामुळे गरगरणे, चक्कर येणे, शुद्ध हरपणे असे प्रकारही घडू शकतात. १३०/९० हे रक्तदाबाचे रीडिंग आता नॉर्मल समजले जाते. यापैकी जो आकडा जास्त आहे, तो ‘सिस्टॉलिक प्रेशर’दर्शवितो. हे प्रेशर, हृदय धमन्यांमध्ये रक्त पंप करते आणि धमन्यांमध्ये रक्त भरते तेव्हाचे असते. जो आकडा कमी आहे, तो ‘डायस्टॉलिक प्रेशर’दर्शवितो. हृदय धमन्यांमध्ये रक्त पंप करताना विश्रांती घेते. हृदयाच्या दोन ठोक्यांमधील अंतर हा हृदयाचा विश्रांतीचा काळ असतो. ह्या विश्रांतीदरम्यान धमन्यांमध्ये रक्त पंप केले जात नाही. तेव्हाचे धमन्यांमधील प्रेशर म्हणजे डायस्टॉलिक प्रेशर. ह्या दोन्ही प्रेशर्स पैकी कोणतेही प्रेशर कमी किंवा जास्त असेल, तर रक्तदाबाचा विकार उद्भवू शकतो.

जर ब्लडप्रेशर कमी राहत असेल, पण त्याची विशेष लक्षणे जाणवत नसतील, तर याची खूप जास्त काळजी करण्याची आवश्यकता बहुतेक वेळा नसते. पण रक्तदाब कमी असल्याने हृदयाला किंवा मेंदूला, अथवा इतर अवयवांना कमी रक्त पुरवठा होत असेल, तर मात्र त्वरित उपाययोजनेची आवश्यकता असते. आपले ब्लड प्रेशर दिवसभरात निरनिराळे राहते. ह्यातील चढ-उतार हे निरनिराळ्या कारणांमुळे होत असतात. आपली दिवसभरातील हालचाल, शारीरिक आरोग्य, आपण घेत असलेली औषधे, खानपानाच्या सवयी, या आणि इतर काही गोष्टींवर आपले ब्लडप्रेशर अवलंबून असते. आपण झोपेच्या स्थितीमध्ये असताना ब्लडप्रेशर कमी असते, तर आपण उठल्यावर ब्लडप्रेशरमध्ये एकदम वाढ होते.

ब्लड प्रेशर अचानक कमी होण्याची काही कारणे आहेत. शरीरामध्ये जर पाण्याची कमतरता असली, तर रक्तदाब कमी होतो, व थकवा, अशक्तपणा, गरगरणे अशी लक्षणे जाणवू शकतात. हृदयासंबंधी काही विकार असले, तरीही रक्तदाब कमी होऊ शकतो. यामुळे हृदयाला रक्तपुरवठा कमी होणे, हृदयाच्या व्हाल्व मध्ये अडथळे निर्माण होणे या तक्रारी उद्भवू शकतात. एखादी महिला गर्भारशी असेल, तरी ही काही वेळा रक्तदाब कमी होऊ शकतो, पण ही स्थिती कायम टिकून रहात नाही. बाळंतपण झाल्यानंतर त्या स्त्रीचे ब्लडप्रेशर पुनश्च नॉर्मल होते.

एखाद्या मोठ्या अपघातामध्ये जखमी झालेल्या व्यक्तीचे खूप रक्त गेले असेल किंवा शरीराच्या आतमध्ये जखमा होऊन रक्तस्राव झाला असेल, तर रक्तदाब कमी होऊ शकतो. तसेच, थायरॉइड किंवा डायबेटिस या व्याधींमध्ये ब्लडप्रेशर कमी जास्त होऊ शकते. शरीरामध्ये बी१२ जीवनसत्वाची कमी असल्यास रक्तदाब कमी असू शकतो. हे जीवनसत्व लाल रक्तकोशिका तयार करण्यास मदत करीत असते. त्यामुळे शरीरामध्ये ह्या जीवनसत्वाची कमतरता असेल, तर रक्तकोशिका कमी प्रमाणात तयार होतात, आणि परिणामी, रक्तदाब कमी होतो. जर अचानक एखादी अॅलर्जी उद्भविली, तर त्यामुळे ही रक्तदाब कमी होऊ शकतो. आहारामध्ये मिठाचे प्रमाण अतिशय कमी असल्यासही लो ब्लडप्रेशरचा त्रास जाणवू शकतो.

जर काही कारणाने ब्लड प्रेशर कमी झाले, तर चक्कर येणे, शुद्ध हरपणे, मळमळणे, चित्त एकाग्र न होणे, थकवा जाणविणे, धूसर दिसणे, गरगरणे अशी लक्षणे जाणवू शकतात. जर रक्तदाब अचानक खूपच कमी झाला, तर पल्स रेट अचानक वाढणे, अशक्तपणा येणे, वृद्ध व्यक्तींच्या बाबतीत आपण कुठे आहोत याचे भान हरपणे, चेहरा पांढरा पडणे अशी लक्षणे दिसू शकतात. अश्यावेळी त्वरित वैद्यकीय सल्ला घेणे आवश्यक आहे.

लो ब्लड प्रेशर टाळायचे असल्यास काही सवयींचा अवलंब करणे अगत्याचे आहे. आपल्या आहारामध्ये द्रव पदार्थांचा भरपूर समावेश करावा. मद्यपानावर नियंत्रण ठेवावे. जर उन्हाळयाचे दिवस असतील, किंवा ताप आला असेल, तर भरपूर पाणी प्यावे. कोणत्याही प्रकारच्या व्याधीसाठी डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय, स्वतःच्या मनाप्रमाणे औषधोपचार करू नयेत. शरीरामध्ये रक्ताभिसरण सुरळीत राहण्याकरिता नियमित व्यायाम करावा. झोपेतून उठल्यानंतर काही क्षण अंथरुणातच बसावे आणि मग सावकाश उठून उभे राहावे. एकदम ताडकन उठून चालणे सुरु करु नये. खाण्यामध्ये मीठाचे प्रमाण योग्य राखावे. रात्रीच्या वेळी कर्बोदकांचे प्रमाण जास्त असलेला आहार टाळावा. जेवणानंतर काही मिनिटे विश्रांती घ्यावी.

रक्तदाब म्हटलं की आपल्याला उच्च रक्तदाब, त्याची लक्षणे, गंभीरता डोक्यात येते. पण हायपोटेन्शन म्हणजे लो ब्लड प्रेशर ही समस्या देखील तितकीच गंभीर आहे. आजकाल या त्रासाने अनेकजण ग्रासले आहेत. आणि यावर वेळीच उपचार केले नाही तर हा आजार देखील उच्च रक्तदाबइतकाच गंभीर होऊ शकतो. अचानक रक्तदाब कमी झाल्यास चक्कर येते, थकवा जाणवतो. आणि हे काळजी करण्यासारखे आहे. कारण मेंदूला रक्ताचा योग्य पुरवठा झाला नाही तर ती व्यक्ती बेशुद्ध पडू शकते. कार्डिओलॉजी, एफएमआरआय चे असोसिएट डायरेक्टर आणि युनिट हेड डॉ. संजीव चौधरी यांनी दिलेल्या सल्ल्यानुसार औषधांव्यतिरिक्त इतर काही मार्ग आहेत ज्यामुळे आपण भविष्यात होणाऱ्या लो बीपी ला प्रतिबंध करू शकतो.

भरपूर पाणी प्या: ऑर्थोस्टॅटिक हायपोटेन्शन म्हणजे रक्तदाबात होणारा क्षणिक बदल (रक्तदाब कमी होतो) जो सामान्यपणे डिहायड्रेशनमुळे होतो. यावर झटपट आणि खात्रीचा उपाय म्हणजे भरपूर पाणी प्या. पाण्यामुळे ब्लड वोल्युम वाढते आणि रक्तदाब काही मिनिटातच सुरळीत होतो. दिवसातून ८ ग्लास पाणी अवश्य प्या.

काही वेळच्या अंतराने थोडं थोडं खा: एका वेळी भरपूर खाल्याने पचनसंस्थेवर एकाच वेळी अधिक ताण येईल. त्यामुळे रक्तप्रवाह देखील पचनसंस्थेच्या दिशेने वाहू लागेल. आणि शरीराच्या इतर भागातील रक्तप्रवाह कमी होईल. याचा परिणाम म्हणजे रक्तदाब कमी होईल. त्याऐवजी तुम्ही जर काही वेळच्या अंतराने थोडं थोडं खाल्लं तर पचनसंस्थेवर एकाच वेळी ताण येणार नाही आणि रक्तप्रवाह सुरळीत राहील. पुवी-राजसिंहम आणि माथीस सीजे यांच्या अहवालानुसार रक्तदाब अचानक कमी होऊ नये म्हणून थोडं थोडं खाणं गरजेचं आहे.

डोकं थोडं वर ठेवून पडून रहा: अनेकदा आपण आराम करत असताना रक्तदाब कमी असतो. त्यामुळे डोकं थोडं वर च्या अँगलला ठेवून पडून रहा. त्यामुळे झोपेतून उठल्यानंतर रक्तदाबात अचानक होणारा बदल टाळता येईल. काळजीपूर्वक उभे रहा: खूप वेळ बसल्यानंतर किंवा झोपेतून उठल्यानंतर पटकन उठून उभे राहू नका. त्यामुळे डोळ्यापुढे अंधारी येऊ शकते. आणि चक्कर येऊन बेशुद्ध होण्याची भीती असते.

नियमित व्यायाम करा: नियमित व्यायाम केल्याने ऑर्थोस्टॅटिक हायपोटेन्शन ला प्रतिबंध होतो. व्यायामामुळे रक्तप्रवाह एकाच भागात न होता संपूर्ण शरीरभर रक्ताचा व्यवस्थित संचार होतो. चालणे, जॉगिंग, सायकलिंग, स्विमिंग याचबरोबर आयसोटॉनिक एक्ससरसाईझ म्हणजेच लाईट वेट लिफ्टिंग असे व्यायामप्रकार तुम्ही करू शकता.

मिठाचा योग्य वापर करा: असे सांगितले जाते की, दिवसाला १०-२०ग्रॅम मीठ खाल्ले पाहिजे. पण तुमच्यासाठी योग्य प्रमाण काय असेल हे जाणून घेण्यासाठी डॉक्टरांचा सल्ला घ्या. त्याचबरोबर पालक, केळी यांसारखे पोटॅशियमयुक्त पदार्थांचा आहारात समावेश करा. कारण आहारातून मीठ अधिक घेतल्याने पोटॅशियमचे प्रमाण कमी होईल.

Dr. Yogeshwar Sanap
Dr. Yogeshwar Sanap
MD - Homeopathy, Family Physician Homeopath, 12 yrs, Pune
Dr. Kirtiraj Dilip Kate
Dr. Kirtiraj Dilip Kate
BDS, Dentist, 4 yrs, Pune
Dr. Neha Dhakad
Dr. Neha Dhakad
BHMS, Homeopath Family Physician, 12 yrs, Pune
Dr. Dinkar Padade
Dr. Dinkar Padade
MS/MD - Ayurveda, Ayurveda, 30 yrs, Pune
Dr. Avinash Deore
Dr. Avinash Deore
MS/MD - Ayurveda, Ayurveda Infertility Specialist, 15 yrs, Pune
Open in App