Health Tips
Stay healthy by reading wellness advice from our top specialists.
Published  

काढा पिऊन आपली रोग प्रतिकारशक्ती वाढवा

Dr. HelloDox Care #
HelloDox Care
Consult

काढा पिऊन आपली रोग प्रतिकारशक्ती वाढवा

Published  

औषधी तुळशीचे 'असेही' फायदे

Dr. HelloDox Care #
HelloDox Care
Consult

भारतात जवळपास अनेक घरांमध्ये तुळशीचं रोपटं पाहायला मिळतं. हिंदू संस्कृती मानणाऱ्या अनेक कुटुंबात तुळशीचं खास महत्त्व आहे. हिंदू संस्कृतीत पूजनीय असणाऱ्या तुळशीचे औषधीय गुणधर्मही तितकेच महत्त्वाचे आहेत. तुळस आरोग्यासाठी अतिशय गुणकारी मानली जाते. जाणून घ्या तुळशीच्या पानांचे फायदे...

तणाव कमी करते -
तुळस दिवसभराचा थकवा दूर करते. अतिशय ताण असल्यास दररोज रात्री दूधात तुळशीची काही पानं टाकून, उकळून ते दूध पिण्याने फायदा होतो. याने मज्जासंस्थेला आराम मिळून तणाव कमी होण्याची शक्यता असते.

रोगप्रतिकारशक्ती वाढवते -
तुळशीत मोठ्या प्रमाणात अॅन्टी-बॅक्टेरियल आणि अॅन्टी-इंफ्लिमेंट्री गुण असतात. जे रोगप्रतिकारशक्ती मजबूत करण्याचे काम करतात. दररोज तुळशीची पानं खाल्ल्याने फ्लूचा धोकाही दूर होण्यास मदत होते.

महिलांना मासिक पाळी समस्या -
महिलांना मासिक पाळीदरम्यान अनेक प्रकारच्या समस्या होत असतात. या दिवसांत महिलांना अतिशय त्रासाला सामोरं जावं लागतं. अशा त्रासावेळी तुळशीच्या बिया फायदेशीर ठरतात. मासिक पाळीमधील अनियमितता दूर करण्यासाठी दररोज तुळशीच्या पानांचे सेवन करणे फायद्याचे ठरते.

सर्दी-खोकला -
तुळशीचा काढा सर्दी-खोकल्यावर रामबाण मानला जातो. काढा बनवण्यासाठी तुळशीची पानं पाण्यात टाकून त्यात काळी मिरी आणि खडीसाखर मिसळून त्याचे सेवन करा. सर्दीसाठी हा काढा अतिशय गुणकारी ठरतो.

Published  

थायरॉइडची समस्या दूर करण्यासाठी करा 'हा' आयुर्वेदिक उपाय!

Dr. HelloDox Care #
HelloDox Care
Consult

वजन कमी करणे, डायबिटीसपासून ते पचनक्रियेसंबंधी समस्या दूर करण्यासाठी धने फायदेशीर आहेत. धन्याच्या बीयांचं पाणी इतकं फायदेशीर असतं की, हार्मोन्सच्या समस्याही सहजपणे दूर केल्या जाऊ शकता. थायरॉइडसारखी समस्या धन्याचे पाणी रोज सेवन केल्याने काही दिवसात दूर होते असे मानले जाते. डायबिटीससोबतच धन्यांमध्ये असेही तत्व आढळतात ज्याने कॉलेस्ट्रॉल सुद्धा कमी केलं जाऊ शकतं. धन्याच्या पाण्याने जळजळ दूर होते आणि पिंपल्सची समस्याही दूर होते.

थायरॉइडच्या ग्रंथी या फुलपाखरांच्या आकाराच्या असतात, ज्या घशामध्ये असतात. या ग्रंथी मेटाबॉलिज्मला नियंत्रित करतात. म्हणजे जे अन्न आपण सेवन करतो ते ह्या ऊर्जेत बदलण्याचं काम करतात. त्यासोबतच हृदय, मांसपेशी, हाडे आणि कोलेस्ट्रॉलला सुद्धा प्रभावित करतात. थायरॉइड हार्मोन्स शरीरातील ऊर्जेचा स्तर, हार्ट रेट, ब्लड प्रेशर, मूड आणि मेटाबॉलिज्मला रेग्यूलेट करतात. पण या हार्मोन्सचं प्रमाण वाढल्याने किंवा कमी झाल्याने अनेकप्रकारच्या आरोग्यासंबंधी समस्या होऊ शकतात.

आपल्या शरीरात थायरॉइड हार्मोनचा समतोल राहणं गरजेचं असतं हे आत्तापर्यंतच्या लेखांमधून स्पष्ट झालंच. थायरॉइड हार्मोनच्या कमतरतेमुळे होणाऱ्या आजाराला हायपोथायरॉइडीझम असे म्हणतात, या उलट थायरॉइड हार्मोनचे प्रमाण अधिक झाले तर त्यातून उद्भवणाऱ्या आजाराला थायरोटॉक्सिकोसिस-हायपरथायरॉइडीझम असे म्हणतात.

थायरोटॉक्सिकोसिस व हायपरथायरॉइडीझम या दोहोंमध्ये फरक करणं गरजेचं आहे. या दोन्ही आजारांची लक्षणे साधारणत: सारखी असली तरीही लागणारे उपाय मात्र वेगवेगळे असतात. थायरो-टॉक्सिको-सिसमध्ये रक्तांमधील थायरॉइड हार्मोन प्रचंड प्रमाणात वाढतं. हे अतिरिक्त वाढलेलं प्रमाणच या आजारातील लक्षणांना जबाबदार असतं. थायरोटॉक्सिकोसिस अनेक कारणांमुळे होऊ शकतो. पण ज्यावेळेस थायरॉइड ग्रंथी अधिक सक्रिय होऊन हा आजार होतो त्याला हायपरथायरॉइडीझम असे म्हणतात.

असं तयार करा धन्याचे पाणी

२ चमचे धने किंवा धन्याच्या बीया रात्री एक ग्लास पाण्यात भिजवून ठेवा. सकाळी हे धने पाण्यासहीत ५ मिनिटांसाठी उकडा आणि नंतर हे पाणी कोमट झाल्यावर सेवन करा. जर तुम्ही थायरॉइड कंट्रोल करण्यासाठी औषधं घेत असाल तर आधी रिकाम्यापोटी औषध घ्या आणि नंतर ३० मिनिटांनी हे पाणी प्यावे. त्यानंतर ३० ते ४५ मिनिटांना तुम्ही नाश्ता करू शकता. तुम्ही हे पाणी दिवसातून दोनदा रिकाम्या पोटी सेवन करू शकता. हे पाणी थायरॉइड कंट्रोल करण्यात फायदेशीर ठरतं. ३० ते ४५ दिवस या पाण्याचे सेवन केल्यावर तुम्ही तुमच्या थायरॉइडची लेव्हल चेक करा.

थायरॉइड कंट्रोल करण्यासाठी आहारही महत्त्वाचा

१) कॅल्शिअम, व्हिटॅमिन आणि प्रोटीन असलेला आहार थायरॉइड ग्रस्त लोकांसाठी महत्त्वाचा आहे.

२) दूध आणि दह्याचं अधिक सेवन करावं.

३) व्हिटॅमिन डी हायपोथायराइडिज्म आणि याचसारख्या आजारांपासून बचाव करतो.

४) सकाळी लवकर उठून सूर्याच्या किरणांमधून व्हिटॅमिन डी घेण्याचा प्रयत्न करा.

५) व्हिटॅमिन ए सुद्धा फायदेशीर ठरतो. त्यासाठी तुम्ही गाजर, अंडी आणि हिरव्या भाज्यांचं सेवन करा.

६) थायरॉइडची समस्या असल्यावर जास्तीत जास्त फळं आणि हिरव्या भाज्यांचं सेवन केलं पाहिजे.

वजन, कोलेस्ट्रॉल आणि डायबिटीस नियंत्रणात ठेवण्यासाठी या पाण्याचं सेवन करायला हवं. यासाठी तुम्ही तीन मोठे चमचे धन्याच्या बीया एक ग्लास पाण्यात उकडा आणि पाणी अर्ध्यापेक्षा कमी होईल तेव्हा गाळून दिवसातून दोनदा सेवन करा.

Published  

मकरसंक्रांत आणि आरोग्य

Dr.
Dr. Rajesh Tayade
MS/MD - Ayurveda Ayurveda Panchakarma 10 Years Experience, Pune
Consult

‘’स्वस्थस्य स्वास्थ रक्षणम् च’’ या आयुर्वेदाच्या ध्येय प्राप्तीसाठी आपण ऋतुचर्येचे पालन करतो आणि म्हणुनच प्रत्येक सण हा आपण तद्तद् ऋतुचर्येचे द्योतक समजुनच साजरा करतो. हेमंत व शिशिर ऋतुत येणारी रुक्षता हि स्नेह गुणाने दुर करण्यासाठी संक्रांतीच्या सणास आपण स्नेहयुक्त तिळगुळ वाटुन एकमेकांत स्नेहभावाची देवाणघेवाण करतो.
या शीत ऋतुतील रुक्षता कमी करण्यासाठी स्नेहन (औषधीयुक्त तैलाने मालिश) स्वेदन (स्टीम बाथ) करावयास हवे. त्वचा (स्पर्शेंद्रीय) हा शरीरीतील सर्वांत मोठा अवयव असुन या ठिकाणी वायु (वातदोष) अधिक असतो. तेल वातनाशक असल्याने स्नेहन हितकारी ठरते . तसेच स्नेहन-स्वेदनाचे अनेक फायदे आहेत जसे, वर्ण-कांति उजळणे, जठराग्नी वर्धन, निद्रा प्राकृत होणे, मानसिक ताण कमी होणे, उत्साहवर्धन तारुण्य टिकवणे..
चला तर मग ऋतुचर्येचे नियम पाळुय़ात...
स्नेहभावने आरोग्याचे वाण स्विकारु या.....

Published  

उत्तर बस्ती: आयुर्वेद उपचार आणि त्याचे आरोग्य लाभ ...!

Dr. HelloDox Care #
HelloDox Care
Consult

उत्तर बस्ती ही नर व मादी या दोन्हीच्या जनु-मूत्र विकारांसाठी एक महत्वाची पंचकर्मा पद्धत आहे. थेरपीमध्ये मूत्रपिंड किंवा गर्भाशयात विशिष्ट औषधी तेल, गर्रा किंवा डिकोक्शनचे व्यवस्थापन समाविष्ट असते.

या प्रक्रियेत यूरिटसमध्ये योनि प्रति महिलांमध्ये किंवा मूत्रमार्गात पुरुष आणि मादींमध्ये मूत्राशयामध्ये औषध पसरवले जाते. सर्व अत्याचारी सावधगिरी बाळगल्या जातात.

प्रक्रिया सुमारे 15-20 मिनिटे लागतात. हे सतत तीन दिवस किंवा आवश्यकतेनुसार केले जाते.

हे बांझपन, सहजतेने गर्भपात, आवर्ती गर्भपात, फायब्रोइड्स, ट्यूबल अडथळे, डीयूबी इ. मध्ये उपयुक्त आहे.

उत्तर बस्ती प्रति यूरेथ्रा बिनिग प्रोस्टेट वाढ (बीपीएच), मूत्रमार्गात असंतुलन, मूत्रपिंडातील सक्तपणा, वारंवार मूत्रमार्गात रक्त संक्रमण (यूटीआय), मूत्राशय ऍटनी, ड्रिब्लींग परिपक्वता, सिस्टिटिस, पुरुष बांझपन, कमी शुक्राणूंची संख्या, नपुंसकत्व इ. मध्ये उपयुक्त आहे.

आयुर्वेदिक उत्तर बस्ती उपचार

उत्तर बस्ती - मादा

संकेत

- मासिक पाळीच्या वेळी अमेन्त्रिया, डिसमोनोरिया, मेनोरेजिआ, ल्यूकोरिया यासारख्या समस्या दिसून येतात.

- प्राथमिक आणि दुय्यम बांधीलपणाचा वापर केला जातो.

- ट्यूबल ब्लॉक काढून टाकणे खूप उपयोगी आहे

- ते पुनरावृत्ती गर्भपात च्या रुग्णाला वापरले जाते.

पीसीओएस

- युरीथ्रल कन्क्चर आणि डिझुरियासाठी हे वापरले जाते.

प्रक्रिया

ही एक ओपीडी आधारित प्रक्रिया आहे

औषधी तेल किंवा हर्बल डिकोक्शन, रबरी कॅथेटरच्या मदतीने गर्भाशयाच्या गुहात अॅसेप्टिक स्थितीत आणले जाते.

आहारः

संपूर्ण प्रक्रियेत प्रकाश (द्रव किंवा अर्ध द्रव) आहार सल्ला दिला जातो.

मूलभूत फायदे:

- पुनरुत्पादक अवयव nourishes

- फंक्शन्स प्रजनन अवयवांना समर्थन देते.

आयुर्वेदिक उत्तर बस्ती उपचार

उत्तर बस्ती - नरमध्ये

संकेत

- मूत्रमार्गात असंयम

- प्रोस्टेट वाढ

- सिस्टिटिस

- न्यूरोजेनिक ब्लडडर

- Urethral सखोलता

पुरुष बांझपन

प्रक्रिया

ही एक ओपीडी आधारित प्रक्रिया आहे

मूत्रपिंडातील मूत्रपिंडात औषधी तेल किंवा डिकोक्शनचा परिचय रबर कॅथेटरच्या मदतीने मूत्रमार्गाच्या उघड्या वातावरणाद्वारे उघडल्याने केला जातो.

आहारः

संपूर्ण प्रक्रियेत प्रकाश (द्रव किंवा अर्ध द्रव) आहार सल्ला दिला जातो.

मूलभूत फायदे:

- पुनरुत्पादक अवयव nourishes

- फंक्शन्स प्रजनन अवयवांना समर्थन देते

Dr. Rakhee Tanaji
Dr. Rakhee Tanaji
BHMS, Dermatologist Homeopath, 13 yrs, Pune
Dr. Himanshu Verma
Dr. Himanshu Verma
Medical Student, General Physician, 3 yrs, Bhopal
Dr. Abhinandan J
Dr. Abhinandan J
BAMS, Ayurveda Family Physician, 1 yrs, Pune
Dr. Deodutta Kamble
Dr. Deodutta Kamble
BDS, Dental Surgeon Dentist, 22 yrs, Pune
Dr. Neha Sawant
Dr. Neha Sawant
BPTh, Orthopedic Physiotherapist Physiotherapist, 11 yrs, Pune
Hellodox
x