Health Tips
Stay healthy by reading wellness advice from our top specialists.

Someone has rightly said, 'moderation is the key,' no matter how healthy foods or drinks are. For instance, water is known to be the most important fluid that promotes a healthy body function; however, if overdosed in excess, it can turn out to be your health's worst enemy. Drinking too much of water can lead to what most health experts call it as water intoxication or hyponatremia, which in extreme cases can be fatal. Know everything about water intoxication and its impact on your health.What Is Water Intoxication?

Human body constitutes of mostly water and it depends on it to work properly. Drinking adequate amounts of water may help regulate body temperature, flush out all toxins, prevent constipation and perform all major bodily functions. Over consumption of water, also known as over-hydration, on the other hand, can be equally concerning. Water intoxication happens when the amount of salt and other electrolytes in your body become excessively diluted. In worst case scenarios, the sodium levels may become dangerously low.

Sodium is an important nutrient that is required to balance the fluids in and around the body cells. Drinking too much water may cause an imbalance and the liquid moves from your blood to inside your cells, further making them swell.

According to Parmeet Kaur, Senior Dietician, Narayana Hospital, Gurugram, "Consuming excess water than normal tends to increase your total blood volume and also pressures your kidneys into working over-time so as to filter excess water out of your circulatory system."

Here's What Happens To Your Body Other Than Water Intoxication

1. Excess Water May Over-Burden Your Heart

Heart performs the key role of pumping blood through your entire body. Consuming too much water may mean an increase in the volume of blood in your body. Now, this increased blood volume might cause unnecessary pressure on the blood vessels and the heart, leading to certain heart problems.

2. May Cause The Cells To Swell Up

Excess consumption of water may lead to dilution of blood, which is why the concentration of electrolytes in the blood becomes lower than that in the cells. To ensure a balance in the concentration of electrolytes in the blood and cells, water tends to flow in to the cells, further leading to swelling in the cells.

3. May Deplete Potassium Levels

Potassium is an important mineral required by the body. However, excess water in the system may cause a major dip in the potassium content. This may cause problems like irritation, chest pain, muscle cramps, et al.

4. May Up Stomach Irritation

Drinking too much water can lead to an imbalance in electrolytes in the body. This furthers leads to irritation in our stomach, which is also a primary stage of developing hyponatremia.

5. Frequent Urination

Of course, excess water in the body will lead to frequent excretion as compared to normal drinking. Your body has its own mechanism of absorption. Downing too much water may cause failure of your body to absorb the liquid, which is why you feel the need to visit the washroom frequently.

How Much Water Should You Ideally Drink In A Day?

Most health experts suggest that drink water whenever you feel thirsty and not load up on it unnecessarily. In order to check if your body needs water is to watch out for the colour of your urine. If it is dark yellow in colour, your body needs water and if it is light yellow colour, you don't really need it.

As far as the amount of water you need on a daily basis is concerned, it totally depends on one's body. Senior Dietitian Parmeet Kaur adds, "Water intake really depends on your age, gender, body weight, activity levels, metabolism, and medication as well as environmental conditions. People in temperate climates and with little physical activity may not need the eight glasses of water daily. On hot and humid days and on days that you do strenuous exercise, drink 1.5 to 2.5 litres of water per day, preferably with some electrolytes to balance the salts."

1. Why you should dump it today
Drinking water is essential for a healthy lifestyle, but drinking from a plastic water bottle is the worst thing that you are doing to your body and the environment. Now you must be wondering how and why? So, the core of the issue lies in the material used in making these ‘recyclable’ plastic water bottles that are said to have ‘mineral water’. You will be surprised to know that due to exposure to sun, the UV radiation breaks the outer layer of plastic and in response, the plastic releases a chemical called Bisphenol A (BPA), while BPA-free plastics can release bisphenol S (BPS). Both these chemicals contaminate the liquid and slowly damage the internal organs of the human body. Also, plastic bottles develop cracks easily and the more we use and re-use a plastic bottle, the greater the risk of contamination and bacterial proliferation.

2. Release potential harmful chemical
Due to exposure of plastic water bottles to the sun, the UV radiation breaks the outer layer of plastic and in response, the plastic releases a chemical called Bisphenol A (BPA), while BPA-free plastics can release bisphenol S (BPS). Both these chemicals can contaminate the liquid and slowly damage the internal organs of the human body.

3. Risk of heart disease
Bisphenol A (BPA) is an industrial chemical that has been used to make certain plastic bottles and according to a 2012 study, the humans exposed to the highest levels of BPA have an increased risk of heart disease. This may result in signs of hypertension too.

4. Dangerous for reproductive organs
Though there are not enough studies to prove the fact, but even experts say that men and women who have high levels of Bisphenol A (BPA) in their blood and urine are less likely to produce a baby.

5. Exposes you to carcinogens
According to reports, refilling the plastic water bottles with tap water causes reactions, leading to the birth of carcinogens- a substance capable of causing cancer in the living tissue.

6. Terrible for the environment
According to a 2017 Science Advances study, less than 1 percent of plastic is recycled. So, the note of recyclable plastic hardly matters and as a result, it becomes a menace to the environment.

7. Exposes to harmful bacteria
Plastic bottles form cracks easily and the more we use and re-use a plastic bottle, the greater the risk of contamination and bacterial proliferation. In general, bacteria grow in the cracks and a small percentage of them can make you sick.

8. So, how to drink?
It is always good to go back to the roots and start using copper or steel. And on the commercial note, the use of glassware can be a safer option that will also save the environment.

आपलं शरीर निरोगी आणि फिट ठेवण्यात पाणी महत्वाची भूमिका बजावतं. मानवी शरीरात पाण्याचं प्रमाण 50-60 टक्के असतं. पाणी हे कोशिकांच्या माध्यामातून पोषक तत्व आणि ऑक्सीजन पोहोचवतं. यासोबतच पाण्याचे अनेक आरोग्यदायी फायदे आहेत. सकाळी उठून रिकाम्या पोटी पाणी प्यायल्यास त्याचेही अनेक फायदे होते.

जेव्हा सकाळी आपण उठतो तेव्हा आपल्या शरीराला पाण्याची अत्याधिक गरज असते. त्यामुळे सकाळी उठल्यावर 2 ते 3 ग्लास पाणी प्यायला हवं.

सकाळी उठल्यावर पाणी प्यायल्याने शरीरातील विषारी द्रव्य बाहेर पडतात. यामुळे रक्त स्वच्छ होतं. रक्त स्वच्छ झाल्याने त्वचेवर चमक येते.

शरीराची स्वत:ची एक सुरक्षा यंत्रणा असते जी इन्फेक्शन आणि खराब कोशिकांशी लढण्यात मदत करतात. सकाळी पाणी प्यायल्याने इन्फेक्शनसोबत लढण्याची क्षमता वाढते.

जपानी मेडिकल सोसायटीनुसार, रिकाम्या पोटी सकाळी पाणी प्यायल्याने तुम्हाला डोके दुखी, अंगदुखी, हृदयाचे आजार, वाढतं वजन, अस्थमा, टीबी, किडनी आणि लघवीच्या आजारांचा उपचार घेण्यास मदत मिळते.

सकाळी पाणी प्यायल्याने मेटाबॉलिज्म सक्रिय होतो. त्यामुळे वजन कमी करण्यातही तुम्हाला मदत मिळते.

सकाळी उठून पाणी प्यायल्याने नवीन कोशिकांची निर्मिती होते. यासोबतच मांसपेशींमध्ये मजबूती येते.

सकाळी उठून पाणी प्यायल्याने गळा, मासिक पाळी, डोळे, लघवी आणि किडनीसंबंधी समस्या दूर होतात.

घरात कधीना कधी तुम्ही 'पाणी उभं राहून पिऊ नका'....असं घरातील मोठ्यांकडून ऐकलं असेल. ते असं का बोलत असतील याचा आपण विचार करत नाही. त्यांचं असं बोलण्यामागे नक्कीच काहीतरी कारण आहे. ते कारण तुमच्या आरोग्याशी संबंधीत आहे. उभं राहून पाणी पिणे आरोग्यासाठी कायम धोकादायक असतं. आजच्या धकाधकीच्या जीवनात आपण अनेक तास घराबाहेर असतो. त्यामुळे पाणी उभ्याने प्यायचीच सवय लागते. पण ती शरीरासाठी घातक असते.

उभं राहून पाणी प्यायलावर काय होतं?

1) किडनीचे आजार

उभे राहून पाणी प्यायल्यास ते पाणी शरीरातून थेट वाहून जाते आणि त्याचा शरीराला विशेष फायदा होत नाही. पाणी वेगाने वाहून किडनी आणि मूत्राशयातील घाण तशीच राहते. त्यामुळे मूत्रमार्ग किंवा किडनीत संसर्ग होऊ शकतो. आणि हा संसर्गामुळे किडनीला कायमस्वरूपी इजा करू शकते.

2) पचनप्रक्रियेत समस्या

उभ्याने पाणी प्यायल्यावर ते थेट पाणी अन्ननलिकेद्वारे पोटात जाते. उभ्याने पाणी प्यायल्यास पाणी थेट अन्ननलिकेच्या स्थायूंवर दाब टाकते. त्यामुळे उभं राहून पाणी प्यायल्यास पचनप्रक्रियेत समस्या निर्माण होऊन पचनाचे विविध विकार जडू शकतात.

3) तहान भागत नाही

उभं राहून पाणी प्यायल्यावर तहान कधीच भागत नाही. उभं राहून पाणी प्यायल्यास तुम्हाला सतत थोड्या थोड्या वेळाने पाणी प्यावेसे वाटते. त्यामुळेच निवांत एक जागी बसून पाणी प्यायल्यास तहान पूर्णपणे भागते. आणि पाण्याचा चांगला आस्वाद घेता येतो.

4) सांधेदुखी

उभ्याने आणि घाईघाईने पाणी प्यायल्यामुळे सर्वात जास्त परिणाम हा सांध्यावर होत असते. यामुळे आर्थरायटिसचा त्रास होऊ शकतो. शरीराच्या सांध्यांतील द्रवपदार्थांचे संतुलन बिघडते. त्यामुळे अचानक क्रॅम्प येणे किंवा सांधे दुखणे यासारख्या लक्षणांपासून या आजाराची सुरुवात होते.

5) शरीरातील आम्ल पदार्थांचे प्रमाण कमी होत नाही

पाणी शांतपणे बसून प्यायल्यास शरीरामधील आम्लाच्या प्रमाणात समतोल राखला जातो. उभ्याने पाणी प्यायल्यास शरीरातील इतर द्रव्यांबरोबर ते मिसळत नाही. या उलट बसून पाणी प्यायल्यास ते योग्य प्रमाणत शरीरातील आम्ल पदार्थांबरोबर मिसळून त्या पदार्थांचे शरीरातील समतोल राखण्यास मदत करते.

6) जळजळ होणे

उभ्याने पाणी प्यायल्यास ते अन्ननलिकेच्या खालील भागावर जोरदार आघात होतो. त्यामुळे पोट आणि अन्ननलिकेला जोडणाऱ्या स्नायूंवर दाब पडतो आणि त्याला इजा पोहचण्याचा धोका असतो. त्यामुळे पोटात जळजळ होण्याचा त्रास होतो.

मुंबई : आपल्या आरोग्यामध्ये पाण्याला अनन्य साधारण महत्व आहे. दिवसभरातून 3 - 4 लीटर पाणी आपल्या शरीरात जाणं अत्यंत महत्वाचं आहे. आपल्या शरिरात पाण्याच प्रमाण अधिक असतं. म्हणून अनेकदा डॉक्टर देखील भरपूर पाणी पिण्याचा सल्ला देतात. सकाळी उठल्या उठल्या अनेकदा पाणी पिण्याचा सल्ला डायएेशिअन देतात. मग ते पाणी कधी कोमट असतं. तर कधी लिंबू पाणी पिण्याचा सल्ला दिला जातो. अनेकदा ब्रश न करता पाणी पिण्याचा सल्ला दिला जातो. थोडंस हे विचित्र वाटेल पण उठल्यावर फक्त चूळ भरून पाणी पिणं हे आरोग्यासाठी अधिक फायदेशीर असतात.

१) रोज सकाळी ग्लासभर पाण्याने दिवसाची सुरूवात केल्याने शरीराचे मेटॅबॉलिझम सुधारण्यास मदत होते. यामुळे पोटावरील चरबी कमी होते. वजन घटवण्यास मदत होते.

२) रात्री झोपताना तोंडात लाळ निर्माण होते. सकाळी उठल्यावर ब्रश करण्यापूर्वी थेट पाणी प्यायल्यास ही लाळही पोटात जाते. यामुळे शरीराला फायदा होतो. कारण लाळेत असणारे एंझाईम्स पोटातील अनेक समस्यांचा त्रास कमी करण्यास मदत करतात.

३) ब्रश करण्यापूर्वी पाणी पिऊन दिवसाची सुरूवात केल्यास शरीरातील रक्तप्रवाह सुधारण्यास मदत होते.

४) रोज सकाळी ब्रश करण्यापूर्वी पाणी प्यायल्याने पोट साफ होण्यास मदत होते. सोबतच बद्धकोष्ठता, अ‍ॅसिडीटी (पित्त) अशा समस्या आटोक्यात राहण्यास मदत होते.

५) जे लोक सकाळी उपाशीपोटी पाणी पितात त्यांना कप होत नाही. सकाळी पोट साफ होण्यास मदत होते. त्यामुळे जे खाल्ले जाते त्याचा शरीराला चांगला फायदा होतो. कप दूर झाल्याने अन्य आजारही पळून जातात.

६) सकाळी पाणी पिल्यामुळे गळा, डोळे, लघवी, किडनी बाबत ज्याकाही समस्या असतील त्या दूर होण्यास मदत होते.

Dr. Abhijit Shirude
Dr. Abhijit Shirude
MS - Allopathy, ENT Specialist, 5 yrs, Pune
Dr. Arati Bayas-Pawar
Dr. Arati Bayas-Pawar
BPTh, Physiotherapist Homecare Physiotherapist, 12 yrs, Pune
Dr. Jitendar Choudhary
Dr. Jitendar Choudhary
BHMS, Homeopath, 4 yrs, Pune
Dr. Richa
Dr. Richa
BAMS, Mumbai Suburban
Dr. Abhijit Sangule
Dr. Abhijit Sangule
BDS, Dentist, 8 yrs, Pune