Health Tips
Stay healthy by reading wellness advice from our top specialists.

Tongue Ulcers

Dr. HelloDox Care #
HelloDox Care

Canker sores
Mouth ulcers — also known as canker sores — are normally small, painful lesions that develop in your mouth or at the base of your gums. They can make eating, drinking, and talking uncomfortable.

Women, adolescents, and people with a family history of mouth ulcers are at higher risk for developing mouth ulcers.

Mouth ulcers aren’t contagious and usually go away within one to two weeks. However, if you get a canker sore that is large or extremely painful, or if it lasts for a long time without healing, you should seek the advice of a doctor.

What triggers mouth ulcers?
There is no definite cause behind mouth ulcers. However, certain factors and triggers have been identified. These include:

minor mouth injury from dental work, hard brushing, sports injury, or accidental bite
toothpastes and mouth rinses that contain sodium lauryl sulfate
food sensitivities to acidic foods like strawberries, citrus, and pineapples, and other trigger foods like chocolate and coffee
lack of essential vitamins, especially B-12, zinc, folate, and iron
allergic response to mouth bacteria
dental braces
hormonal changes during menstruation
emotional stress or lack of sleep
bacterial, viral, or fungal infections
Mouth ulcers also can be a sign of conditions that are more serious and require medical treatment, such as:

celiac disease (a condition in which the body is unable to tolerate gluten)
inflammatory bowel disease
diabetes mellitus
Behcet’s disease (a condition that causes inflammation throughout the body)
a malfunctioning immune system that causes your body to attack the healthy mouth cells instead of viruses and bacteria

What symptoms are associated with mouth ulcers?
There are three types of canker sores: minor, major, and herpetiform.

Minor canker sores are small oval or round ulcers that heal within one to two weeks with no scarring.

Major canker sores are larger and deeper than minor ones. They have irregular edges and can take up to six weeks to heal. Major mouth ulcers can result in long-term scarring.

Herpetiform canker sores are pinpoint size, occur in clusters of 10 to 100, and often affect adults. This type of mouth ulcer has irregular edges and will often heal without scarring within one to two weeks.

You should see a doctor if you develop any of the following:

unusually large mouth ulcers
new mouth ulcers before the old ones heal
sores that persist more than three weeks
sores that are painless
mouth ulcers that extend to the lips
pain that can’t be controlled with over-the-counter or natural medication
severe problems eating and drinking
high fever or diarrhea whenever the canker sores appear


टंग अल्सर

Dr. HelloDox Care #
HelloDox Care

माऊथ अल्सर हा तोंडात विशिष्ट भागात होणारा, काहीसा त्रासदायक प्रकार! यामुळे बोलणे, खाणे हे सारेच कठीण होऊन बसते. काहींमध्ये हे अल्सर पोषणघटकांच्या कमतरतेमुळे उद्भवतात अशांना मल्टीव्हिटामिन्सच्या गोळ्या घेतल्याने आराम मिळण्यास मदत होते. मात्र माऊथ अल्सरच्या समस्येशी सामना करण्यासाठी तुम्ही काही घरगुती उपायदेखील करू शकता.

वेदना कमी करण्यासाठी खास टीप्स -:
- माऊथ अल्सरमुळे जर खूपच वेदना होत असतील, तर बर्फाचा लहानसा गोळा घेऊन, त्याजागी फिरवा आणि थंड पाण्याने चूळ भरून टाका.
- लवंग चघळल्यानेदेखील वेदना कमी होण्यास मदत होते. लवंग चघळल्यानंतर त्याचा रस, अल्सर झालेल्या भागाकडे जाऊ द्या.
- अल्सर झालेल्या भागाला संसर्ग होऊ नये म्हणून मीठाच्या पाण्याने चूळ भरा.
यामुळे अल्सर लगेच कमी होणार नाही, परंतू वेदना कमी होण्यास मद्त होइल हे लक्षात ठेवा.

माउथ अल्सरवर परिणामकारक काही घरगुती उपाय –
1. मध :
आद्रता निर्माण करण्याचा नैसर्गिक गुणधर्म मधात असल्याने डीहायड्रेशनच्या त्रासापासून आराम मिळण्यास मदत होते. मधामुळे व्रण जाण्यास मदत होते तसेच नव्या टिश्यूंची निर्मीती व वाढ होण्यास मदत होते. मधातील अ‍ॅन्टी-मायक्रोबियल घटकांमुळे माऊथ अल्सर लवकर बरे होण्यास मदत होते.
टीप -: कापसाच्या बोळ्यावर मध घेऊन तो व्रणावर ठेवा. किंवा मधात हळद घेऊन त्याची पेस्ट अल्सरवर लावल्याने त्यापासून मुक्ती मिळवण्यास मदत होते.

2. तुळस :
तुळशीच्या पानांमध्ये अनेक औषधी गुणधर्म असतात. तुळसीच्या पानांमुळे ताण कमी करण्यास मदत होते.
टीप -: रोज 3-4 वेळेस काही तुळशीची पाने, पाण्यासोबत चघळा. यामुळे अल्सरपासून आराम मिळवण्यास मदत होते. तसेच त्याची पुनरावृत्ती कमी करण्यास प्रतिबंध करते.

3. नारळ :
सुके खोबरे, खोबर्‍याचे तेल तसेच नारळाचे पाणी हे तीनही घटक माऊथ अल्सरपासून आराम मिळवण्यास मदत करतात.
टीप –: शहाळ्याचे पाणी प्यायल्याने शरीरात थंडावा निर्माण होण्यास मदत होते. खोबर्‍याच्या तेलाचे काही थेंब थेट अल्सरवर टाकल्यास तसेच काही खोबर्‍याचे तुकडे चाऊन खाल्ल्यास दाह व वेदना कमी होण्यास मदत होते व अल्सरपासून देखील आराम मिळतो.

4. खसखस :
खसखस शरीरात थंडावा निर्माण करण्यास मदत करतो. आयुर्वेदानुसार,शरीरातील अधिक प्रमाणतील उष्णता हे माऊथ अल्सरच्या निर्मीतीचे एक प्रमुख कारण आहे. त्यामुळे खसखस यापासून आराम मिळवण्यास फारच उपयुक्त आहे.
टीप -: खसखसीच्या बिया ठेचुन त्यात साखर टाकून खा. यामुळे अल्सरपासून आराम मिळवण्यासाठी मदत होईल

5. ज्येष्ठमध :
ज्येष्ठमधातील औषधी गुणधर्मामुळे अल्सरमुळे होणारी दाहकता कमी होण्यास मदत होते. ज्येष्ठमधाच्या काड्या किंवा पावडरच्या स्वरुपात ज्येष्ठमध उपलब्ध असते.
टीप -: ज्येष्ठमधाची काडी पातरीवर उगाळून त्याची पेस्ट अल्सरवर लावा. जर तुमच्याकडे ज्येष्ठमधाची पावडर असेल तर ती मधात एकत्र करून लावा. तसेच तुम्ही ज्येष्ठमधाची पावडर, हळद गरम दुधात टाकून ते दिवसातून तीनदा घ्या.

माऊथ अल्सरबाबत घ्या विशेष दक्षता –
माऊथ अल्सर हा सामान्यतः आठवड्याभराच्या काळात बरा होतो. काही घरगुती उपचारांच्या सोबतीने लवकर आराम मिळण्याचीही शक्यता असते. मात्र तोंडात अल्सर आहे पण वेदनादायक नाही म्हणून त्याकडे मुळीच दुर्लक्ष करू नका. वेळीच डॉक्टरांचा सल्ला घ्या,कारण वेदनारहित माऊथ अल्सर हे तोंडाच्या कर्करोगाचे एक लक्षण आहे.

Dr. Sayali Shinde
Dr. Sayali Shinde
BAMS, Pune
Dr. Rashmi Mathur
Dr. Rashmi Mathur
BPTh, Physiotherapist Homecare Physiotherapist, 5 yrs, Pune
Dr. Yogesh Chavan
Dr. Yogesh Chavan
MS/MD - Ayurveda, Ayurveda Headache Specialist, 12 yrs, Nashik
Dr. Neha Sawant
Dr. Neha Sawant
BPTh, Orthopedic Physiotherapist Physiotherapist, 11 yrs, Pune
Dr. Manish Pathak
Dr. Manish Pathak
MDS, Dentist Periodontist, 10 yrs, Pune
Open in App