Health Tips
Stay healthy by reading wellness advice from our top specialists.
Published  

अनेक प्रयत्न करूनही कमी होत नाहीये वजन? आधी दूर करा पोटाच्या 'या' समस्या!

Dr. HelloDox Care #
HelloDox Care
Consult

आजकालच्या धावपळीच्या लाइफस्टाईलमध्ये वजन वाढणं एक सामान्य बाब आहे. वजन वाढू नये यासाठी आणि वजन नियंत्रित ठेवण्यासाठी संतुलित आहारासोबतच नियमितपणे एक्सरसाइज करणे महत्त्वाचे आहे. पण हे सगळं करूनही काही लोक लठ्ठपणाचे शिकार होतात. मुळात शरीराचं वजन संतुलित ठेवण्यासाठी पचनक्रिया व्यवस्थित होणं गरजेचं असतं. तुम्ही तुमचं शरीर स्लिम ठेवण्यासाठी काहीही करा, पण जर तुमची पचनक्रियाचं योग्यप्रकारे होत नसेल तर तुमचं वजन वाढणार आहेच. चला जाणून घेऊ पोटासंबंधी अशा समस्या ज्यांमुळे वजन वाढतं.

अ‍ॅसिड रिफ्लक्स

अ‍ॅसिड रिफ्लक्सला गॅस्ट्रोओसोफेजिअल रिफ्लक्स आजार नावानेही ओळखलं जातं. ही समस्या झाल्यावर छातीच्या खालच्या भागात जळजळ आणि वेदना होतात. यात होतं असं की, अ‍ॅसिड ओसोफेगसमध्ये परत जातं. जेवण केल्यानंतर जेवण आणि लाळ मिळून अ‍ॅसिडचा प्रभाव काही वेळात नष्ट करतात. पण जेवण पचल्यानंतर अ‍ॅसिडचं उत्पादन पुन्हा वाढू लागतं. यामुळे पुन्हा पुन्हा खाण्याची इच्छा निर्माण होते आणि यानेच वजन वाढू लागतं.

अल्सर

अल्सर सामान्यपणे छोट्या आतड्या किंवा पोटाच्या आतील भागात होते. याने जास्त प्रमाणात अ‍ॅसिडची निर्मिती होते. अ‍ॅसिड रिफ्लक्सप्रमाणेच जेवण केल्यानंतर अल्सरपासून थोडा आराम मिळतो. पण याने पुन्हा भूक लागते आणि अधिक प्रमाणात खाल्ल्यावर अर्थातच तुमचं वजन वाढतं.

बॅक्टेरिया

आपल्या आतड्यांमध्ये चांगले आणि खराब असे दोन्हीप्रकारचे बॅक्टेरिया आढळतात. चांगले बॅक्टेरिया सूज करण्यास मदत करतात. पण जेव्हा आतड्यांमध्ये बॅक्टेरियांची संख्या वाढते, तेव्हा वजन वाढू लागतं. हे बॅक्टेरिया मेथेन गॅसची निर्मिती वाढवतात आणि छोट्या आतड्यांच्या प्रक्रियांना हळुवार करतात, ज्यामुळे मेटाबॉलिज्म संथ होतं. आणि याचा प्रभाव तुमच्या इन्सुलिन आणि लेप्टिनवरही पडतो. ज्यामुळे भूक अधिक लागते आणि यामुळेच वजन वाढतं.

इरिटेबल बॉवेल सिंड्रोम

ही आतड्यांशी संबंधित सर्वात कॉमन समस्या आहे. जेवणाची संवेदनशीलता आणि चांगल्या बॅक्टेरियाच्या असंतुलनामुळेच पचनासंबंधी समस्या निर्माण होते. या कारणाने पोटात सूज होऊ लागते आणि हेच वजन वाढण्याचं कारण ठरतं.

जुना आजार

एखाद्या जुन्या आजाराने ग्रस्त व्यक्तीला उपचाराआधी स्टेरॉइड दिलं जातं. या कारणाने अधिक कार्बोहायड्रेटयुक्त आहार करण्याची इच्छा निर्माण होते. आणि अधिक प्रमाणात कार्बोहायड्रेट घेतल्याने वजन वाढतं.

Published  

15 दिवसांतच 3-4 किलो वजन घटवतं 'हे' ड्रिंक; जाणून घ्या फायदे

Dr. HelloDox Care #
HelloDox Care
Consult

वजन कंट्रोल करण्यासाठी लोक फक्त जिममध्येच जात नाहीत, तर अनेक घरगुती उपायही ट्राय करतात. कारण यामुळे शरीराला काही नुकसान होत नाही आणि हे परिणामकारकही ठरतात. त्याशिवाय यांचे काहीच साइड इफेक्ट नसतात. पण वजन कमी करण्यासाठी सब्जा अत्यंत फायदेशीर ठरतो.

खरं तर सब्जा प्रोटीनचा उत्तम स्त्रोत आहे. यामध्ये फक्त प्रोटीनच नाही तर फायबर, ओमेगा-3 फॅट्स मुबलक प्रमाणात असतात. जे मेटाबॉलिज्मला बूस्ट करण्यासाठी, भूक शांत करण्यासाठी आणि फॅट्स बर्न करणारे मोठे हार्मोन्स म्हणजेच, ग्लूकागोन (Glucagon) वाढविण्यासाठी मदत करतात. त्यामुळेच हे वजन कमी करण्यासाठी सुपर फूड्स समजले जातात.

2015मध्ये करण्यात आलेल्या एका रिसर्चनुसार, दररोज 30 ग्रॅम फायबरचे सेवन केलं तर तुमचं वजन वेगाने कमी होतं आणि 2 चमचे सब्जामध्ये 10 ग्रॅम फायबर असतं. आज आपण जाणून घेऊया वजन कमी करण्यासाठी सब्जाचं सेवन कसं करावं त्याबाबत...

वेट लॉस ड्रिंक तयार करण्याची पद्धत...

साहित्य :

एक कप पाणी
एक चमचा सब्जा
दोन चमचे लिंबाचा रस
दोन चमचे मध

वापर करण्याची पद्धत :

सर्वात आधी एक कप पाणी घेऊन त्यामध्ये एक चमचा सब्जा रात्रभर भिजत ठेवा. सकाळी यामध्ये मध आणि लिंबाचा रस एकत्र करून रिकाम्यापोटी याचं सेवन करा. तुम्हाला गरज असेल तर मध-लिंबाचा रस न वापरता याचं सेवन करू शकता. फक्त तुम्हाला याच्या अर्ध्या तासानंतर कोणत्याही पदार्थाचं सेवन करू नका. यामुळे फक्त वजनच कमी होत नाही तर इतरही अनेक फायदे होतात.

15 दिवसांमध्ये कमी होतं वजन

लक्षात ठेवा की, हे ड्रिंक सलग प्यायल्यावे 15 दिवसांमध्ये 2 ते 4 किलो वजन कमी करणं सहज शक्य होतं. परंतु जेव्हा तुम्ही यासोबत थोडासा व्यायाम आणि डाएटमध्ये गोड पदार्थ किंवा तळलेले पदार्थ खाणं बंद करणं आवश्यक असतं.

सब्जाचे इतर फायदे :

सूज दूर करतं

सब्जाच्या नियमित सेवनाने इनफ्लामेशन म्हणजेच सूजेवर नियंत्रण राहतं. ही सूज शरीराच्या अनेक समस्यांचं कारण ठरू शकते.

कोलेस्ट्रॉलवर नियंत्रण

सब्जामध्ये ओमेगा-3 मोठ्या प्रमाणावर असतं, ज्यामुळे हृदय किंवा कोलेस्ट्रॉल संबंधी समस्या दूर होतात.

कॅन्सरपासून बचाव

सब्जाच्या बियांमध्ये अॅन्टीऑक्सिडंट मुबलक प्रमाणात असतात. जे शरीरामधून फ्री रॅडीकल्स बाहेर टाकण्यासाठी मदत करतात आणि फ्री रॅडिकल्सचा थेट संबंध हृदय रोग किंवा कॅन्सरशी होऊ शकतो.

तापमान कंट्रोल करण्यासाठी

सब्जा शरीराचं तापमान कंट्रोलमध्ये ठेवतो. यामध्ये अस्तित्वात असलेलं लोह, ओमेगा-3 फॅटी अॅसिड, पोटॅशिअम आणि मॅग्नेशिअम आपली ताकद वाढविण्यासाठी मदत करतं.

टिप : वरील सर्व गोष्टी आम्ही केवळ माहिती म्हणून वाचकांपर्यंत पोहोचवत आहोत. यातून आम्ही कोणताही दावा करत नाही. त्यामुळे कोणताही उपाय करण्याआधी तज्ज्ञांचा सल्ला घेणं आवश्यक ठरतं.

Published  

झटपट वजन कमी करणं पडू शकतं महागात; होऊ शकतात या 5 समस्या

Dr. HelloDox Care #
HelloDox Care
Consult

ज्यांचं वजन प्रमाणापेक्षा जास्त असतं, त्यांना शरीराच्या अनेक समस्यांचा सामना करावा लागतो. अशातच अशा व्यक्ती वजन कमी करण्यासाठी सर्वोतोपरी प्रयत्न करत असतात. खरं तर वजन कमी करणं एखाद्या आव्हानापेक्षा कमी नसतं. एक्सरसाइज, डाएटिंग, तासन्तास जिममध्ये वर्कआउट करणं, योगाभ्यास आणि बाजारात मिळणाऱ्या वजन कमी करण्यासाठी असणाऱ्या औषधांचं वारेमाप सेवन यांसारख्या गोष्टी ते सतत करत असतात. परंतु, वजन काही कमी होत नाही. अशातच अनेक लोक निराश होतात. पण तुम्हाला माहीत आहे का? लवकरात लवकर वजन कमी करण्याच्या प्रयत्नात तुम्ही तुमच्या आरोग्याला नुकसान पोहोचवत आहात...

लवकर वजन कमी केल्याने शरीराला होणारे नुकसान :

डिहाइड्रेशन

वेटलॉस करण्याच्या प्रयत्नात जे डाएट फॉलो करण्यात येतं. त्यामुळे शरीरामध्ये डिहायड्रेशन होऊ शकतं. शरीरामधील पाण्याची पातळी कमी झाल्याने बद्धकोष्ट, डोकेदुखी, स्नायूंच्या समस्या आणि एनर्जी कमी होणं यांसारख्या समस्यांचा सामना करावा लागतो. पाण्याची कमतरता झाल्यामुळे त्याचा परिणाम त्वचेवर दिसू लागतो. तसेच त्वचा ड्राय होते.

शरीरामध्ये न्यूट्रिशनची कमतरता

वजन कमी करण्यासाठी लोक नेहमी कॅलरी फ्री डाएटचा आहारात समावेश करतात. ज्यामुळे शरीरामध्ये न्यूट्रिशन्सची कमतरता भासते. किटो डाएटमध्ये कार्बोहायड्रेट नसतं. जे शरीराला एनर्जी देण्यासाठी मदत करतं. याच कारणामुळे ज्या लोकांच्या डाएटमध्ये कार्बोहायड्रेटची कमतरता असते, त्यांना लगेच थकवा जाणवतो. अशा लोकांचा मूडही लगेच स्विंग होतो. तसच काही लोकांमध्ये रक्ताची कमतरता जाणवते.

मेंदूवर होतो विपरित परिणाम

वेट लॉसमुळे शरीरासोबत मानसिक आरोग्यावरही विपरित परिणाम होतात. डाएट बिघडल्याने आणि शरीरामध्ये न्यूट्रिशन्सची कमतरता झाल्याने अनेक प्रकारच्या मानसिक समस्या होऊ शकतात.

बिघडू शकतं मेटाबॉलिज्म

अनेकजण लठ्ठपणाने वैतगलेले असतात. वजन कमी करण्याच्या प्रयत्नात ते एवढे वैतागलेले असतात की ते विसरून जातात की, वजन कमी केल्याने मेटाबॉलिज्वर विपरित परिणाम होतो. डाएटमध्ये कॅलरीती कमतरता असल्याने मेटाबॉलिज्म निष्क्रिय होतं. मेटाबॉलिज्म व्यवस्थित काम करत नसल्यामुळे वजन कमी होण्याऐवजी वाढतं.

स्नायू कमजोर होतात

वजन कमी करण्यासाठी असलेल्या डाएटमध्ये अनेकदा स्नायू कमकुवत होतात. बराच वेळ डाएटचं सेवन स्नायूंसाठी ठिक नसतं.

टिप : वरील सर्व गोष्टी केवळ माहिती म्हणून आम्ही वाचकांपर्यंत पोहोचवत आहोत. यातून आम्ही कोणताही दावा करत नाही. त्यामुळे कोणताही उपाय करण्याआधी तज्ज्ञांचा सल्ला घेणं गरजेचं असतं.

Published  

वजन कमी करण्यासाठी दररोज करा स्विमिंग; 'हे' आहेत फायदे

Dr. HelloDox Care #
HelloDox Care
Consult

उन्हाळ्यामध्ये अनेकजण सकाळी किंवा संध्याकाळी इतर एक्सरसाइजिवाय स्विमिंग करण्याला पसंती देतात. थंड-थंड पाण्यामध्ये पोहण्याचा आनंद घेणं मानसिक आणि शारीरिक स्वरूपात आपल्याला कूल ठेवतं. स्वमिंग करण्याचे अनेक आरोग्यदायी फायदे आहेत. पम तुम्हाला माहीत आहे का? स्विमिंग करण्याचे अनेक आरोग्यदायी फायदे आहेत. तसेच स्विमिंगमुळे वजन कमी करण्यासाठीही मदत होते. आश्चर्य वाटलं असेल ना? द हेल्थ साइटने दिलेल्या वृत्तानुसार, स्विमिंग केल्याने शरीरातील कॅलरी बर्न होण्यास मदत होते.

हेल्दी डाएट आणि प्रत्येक दिवशी एक्सरसाइज केल्याने वजन जास्तीत जास्त प्रमाणात नियंत्रणात ठेवणं शक्य असतं. त्यामुळे तुम्हाला वजन नियंत्रणात ठेवण्याची इच्छा असेल तर आतापासूनच स्विमिंग करायला सुरुवात करा. अनेक सेलिब्रिटीही स्वतःला मेन्टंड आणि फिट ठेवण्यासाठी स्विमिंगचा आधार घेतात. त्यामुळे तुम्हीही स्विमिंगचा आपल्या फिटनेस रूटिनमध्ये समावेश करा आणि नंतर बघा कमाल कसं तुमचं वजन लवकरच कमी होईल.

स्विमिंगने कमी करा वजन

- स्विमिंग एक कार्डियोवॅस्कुलर एक्सरसाइज आहे. पाण्यामध्ये कमी वजन जाणवतं, त्यामुळेच एकत्रच पूर्ण शरीरावर काम करण्यासाठी मदत होते. त्याचबरोबर स्विमिंग करताना सांध्यांवर कोणताही दबाव येत नाही.

- बटरफ्लाय स्विमिंग स्ट्रोक सर्वात कठिण असतो. परंतु, हे तेवढचं प्रभावी आहे. बटरफ्लाय स्ट्रोकमुळे अर्ध्या तासामध्ये जवळपास 450 कॅलरी बर्न करणं शक्य होतं. हा स्ट्रोक शरीराचा पोस्चर, लचीलापन, अप्पर बॉडी स्ट्रेंथमध्ये सुधारणा आणण्यासोबतच संपूर्ण बॉडि टोन करण्यासाठीही मदत होते.

- फ्रीस्टाइल स्ट्रोकही अत्यंत प्रभावित होतं. हे करणंही अत्यंक सोप आहे. हा स्ट्रोक कमजोर पाठ असणाऱ्यांसाठी अत्यंत फायदेशीर असतो. हे पाठीच्या स्नायूंसोबतच कंबरेचे स्नायू मजबुत करण्यासाठीही मदत करतं. 10 मिनिटांसाठी फ्रीस्टाइल स्ट्रोक केल्याने 100 कॅलरी बर्न होतात.

- बॅकस्ट्रोक आणि ब्रेस्ट स्ट्रोक थोडासं वजन कमी करण्यासाठी मदत करतो. याचे इतरही अनेक फायदे आहेत. ब्रेस्ट स्ट्रोक हृदय आणि फुफ्फुसांचे आरोग्य राखण्यासाठी मदत करतं. ज्यामुळे श्वासासंदर्भातील समस्या दूर होतात. बॅक स्ट्रोक मणक्यासाठी आणि कंबरेसाठी अत्यंत फायदेशीर ठरतं.

या गोष्टी लक्षात ठेवा :

स्विमिंग करा परंतु थोडी सावधानता बाळगा. स्विमिंग पूलमध्ये जाताना दोन तास अगोदर हेव्ही नाश्ता करू नका. स्विमिंग करताना तुम्हाला कॅम्प्स येत असतील तर त्वरित मदत घ्या. स्विमिंग पुलच्या पाण्यामध्ये क्लोरिन असतं. त्यामुळे पाण्यामध्ये जाण्याआधी आणि बाहेर आल्यानंतर आंघोळ करा. जिथेही स्विमिंग करत असाल तिथे एकतरी लाइफगार्ड असणं गरजेचं असतं. पाण्याची बाटली ठेवा आणि त्यामुळे शरीर हायड्रेट ठेवा.

टिप : वरील सर्व गोष्टी आम्ही केवळ माहिती म्हणून वाचकांपर्यंत पोहोचवत आहोत. यातून आम्ही कोणताही दावा करत नाही. त्यामुळे कोणताही उपाय करण्याआधी तज्ज्ञांचा सल्ला घेणं गरजेचं असतं.

Published  

'या' 6 सवयींमुळेच वाढतं तुमचं वजन; वेळीच सोडा नाहीतर पडेल महागात

Dr. HelloDox Care #
HelloDox Care
Consult

हल्ली प्रत्येकजण आपल्या वाढत्या वजनाच्या समस्येने हैराण आहे. खरं तर वाढत्या वजनाची वेगवेगळी कारणं असतात. पण त्यातल्यात्यात जर लक्षात घ्यायचं झालं तर, आपल्या वाढत्या वजनासाठी आपला दिनक्रम आणि काही सवयी जबाबदार असतात. ज्याबाबत आपल्याला काही माहीत नसतं. आपल्यापैकी बऱ्याचजणांना या सवयी असतात, ज्यांमुळे आपलं वजन सतत वाढत असतं आणि त्याबाबत आपल्याला पुसटशी कल्पनाही नसते. वजन वाडल्यामुळे आपलं शरीर लठ्ठ दिसू लागतं, पण त्याचबरोबर शरीर अनेक आजारांच्या जाळ्यातही अडकतं. अशातच वजन वाढणं ही एक गंभीर समस्या आहे. त्यामुळे आपल्याला हे जाणून घेणं गरजेचं आहे की, तुम्हाला अशा कोणत्या सवयी आहेत. ज्या वजन वाढवण्यासाठी कारणीभूत ठरत आहेत. तुम्ही या सवयी जर वेळीच बदलल्या तर वजन नियंत्रणात ठेवण्यासोबतच तुम्ही आजारांपासूनही स्वतःचा बचाव करू शकता. जाणून घेऊया वजन वाढण्यासाठी कारणीभूत ठरणाऱ्या सवयींबाबत...

वजन वाढवणाऱ्या सवयी :

झोप कमी घेणं

जर तुम्ही झोप पूर्ण करत नसाल तर, तुमची ही सवयदेखील वजन वाढविण्यासाठी कारणीभूत ठरू शकते. पूर्ण झोप न घेतल्यामुळे शरीरामध्ये वजन वाढवण्याऱ्या हार्मोन्सचा स्तर वाढतो. ज्यामुळे वजन वाढतं. अशातच जवळपास 7 ते 8 तासांसाठी झोपणं गरजेचं असतं.

एक्सरसाइज न करणं

तुम्ही व्यायामापासूनजेवढं लांब पळाल तेवढी तुमच्या आरोग्याची हानी होईल. त्यामुळे दररोज एक्सरसाइज करणं गरजेचं असतं. एक्सरसाइज केली नाही तर शरीरातील कॅलरी बर्न होणार नाही आणि फॅट्सचे प्रमाण वाढण्यास मदत होईल.

डाएटमध्ये प्रोटीनची कमतरता

आरोग्य जपण्यासाठी हेल्दी डाएट घेणं अत्यंत आवश्यक असतं. जर तुम्ही आहारामध्ये प्रोटीन असलेल्या पदार्थांचा समावेश करत नसाल तर, त्यामळेही तुमच्या शरीराचं वजन वाढतं. जेवणामध्ये दूध, दही किंवा अंड्यांचं सेवन अवश्य करा. असं केलं नाही तर, शरीरातील मेटाबॉलिज्म प्रोसेस स्लो होते आणि वजन वाढू लागतं.

टिव्ही पाहताना खाणं

जर तुम्हाला टिव्ही किंवा लॅपटॉपवर काम करताना खाण्याची सवय असेल तर तुमचं वजन वाढू शकतं. आता तुम्ही म्हणाल, टिव्ही पाहण्याचा आणि वजन वाढण्याचा काय संबंधं? तर संबंध आहे. तुम्ही जेव्हा टिव्ही पाहताना काहीही खाता. तव्हा तुम्ही ओव्हर इटिंग करता. तसेच अनेक लोकांना टिव्ही पाहताना जंक फूड खाण्याची सवय असते. यामुळे शरीरातील फॅट्स वाढतात. त्यामुळे जवताना फक्त जेवणाकडेच लक्ष द्या.

पाणी न पिणं

जर तुम्ही दिवसभरामध्ये 3 लीटरपेक्षा कमी पाणी पित असाल तर त्यामुळे तुमचं शरीरातून नको असलेले पदार्थ बाहेर टाकणं कठिण होतं. ज्यामुळे शरीरातील मेटाबॉलिज्म प्रोसेस स्लो होते आणि तुमचं वजन वाढतं.

नाश्ता स्किप करू नका

जर तुम्ही सकाळच्यावेळी नाश्ता करत नसाल तर त्यामुळ तुमच्या शरीराचं वजन वाढू शकतं. कारण असं न केल्याने शरीराचं मेटाबॉलिजम रेट कमी होतो आणि फॅट बर्न होण्याची प्रोसेस स्लो होते. त्यामुळे सकाळच्यावेळी हेल्दी नाश्ता करा.

टिप : वरील सर्व गोष्टी आम्ही केवळ माहिती म्हणून वाचकांपर्यंत पोहोचवत आहोत. यातून आम्ही कोणताही दावा करत नाही. आपली प्रत्येकाची शारीरिक क्षमता वेगवेगळी असते. त्यामुळे कोणताही उपाय करण्याआधी तज्ज्ञांचा सल्ला घेणं आवश्यक ठरतं.

Dr. Mahesh Gupta
Dr. Mahesh Gupta
MS/MD - Ayurveda, Ayurveda Family Physician, 4 yrs, Pune
Dr. Sayali Shinde
Dr. Sayali Shinde
BAMS, Pune
Dr. Pradnya  Gurav
Dr. Pradnya Gurav
MD - Homeopathy, Adolescent And Child Psychiatrist Homeopath, 8 yrs, Pune
Dr. Simranpal Singh
Dr. Simranpal Singh
Medical Student, General Physician, 2 yrs, Chandauli
Dr. AMITRAJ MHETRE
Dr. AMITRAJ MHETRE
MBBS, Pediatrician, 8 yrs, Pune
Hellodox
x