Health Tips
Stay healthy by reading wellness advice from our top specialists.
Published  

व्यायाम केल्याने वजन घटते, हा गैरसमज

Dr. HelloDox Care #
HelloDox Care
Consult

व्यायाम केल्याने वजन कमी होते अशी धारणा तुमचीही असेल आणि वजन कमी करण्यासाठी तुम्ही जिम जॉईन करण्याबद्दल विचार करत असाल तर थांबा.. आणि पुन्हा एकदा विचार करा.

‘द फास्ट डाएट’चे सहलेखक आणि ‘5:2 आहार’चे सूत्रधार मायकल मूसले यांच्या दाव्यानुसार, व्यायामामुळे ना वजन कमी होते आणि ना तुमच्या मूडमध्ये सुधारणा होते. ब्रिटनच्या एका टेलिव्हिजन चॅनलवर एका कार्यक्रमादरम्यान त्यांनी आपली मत मांडले. बहुतांशी लोकांची धारणा असते की जर व्यायाम केला तर ते आपल्या मनाला वाटेल ते खाऊ शकतात आणि त्यामुळे जिम केल्याने तुम्ही स्वत:ला खूश ठेवता. पण, हे खरं नाही.
मूसले म्हणतात, व्यायाम वजन वाढण्यापासून रोखण्यासाठी किंवा कमी करण्यासाठी योग्य पद्धत नाही. व्यायाम कॅलरी कमी करण्यासाठी तेव्हढं सहायक ठरत नाही जेवढे लोक समजतात.

एका वेबसाइने दिलेल्या माहितीनुसार, मूसले यांनी ‘एक पाउंड (जवळपास अर्धा किलोग्रॅम) चरबीमध्ये 3,500 कॅलरी ऊर्जा असते. यामुळे यामध्ये डायनामाईटहूनही अधिक ऊर्जा असते. यापद्धतीने एक पाउंड चरबी कमी करण्यासाठी तुम्हाला 38 मैल (61.15 किलोमीटर) धावण्याची गरज पडेल, असे म्हटलंय. मूसले यांच्या म्हणण्यानुसार, हेच कारण आहे ज्यामुळे जिम जाणारे अनेकजण वजन कमी करण्यात कधीही यशस्वी होत नाहीत.

Published  

वजन काट्यावर लक्ष आहे ना?

Dr. HelloDox Care #
HelloDox Care
Consult

मला वजन कमी करायचं आहे. त्यासाठी डाएट करतेय आणि वर्कआउटही सुरू केलंय; पण अपेक्षित बदल काही होत नाही, असंच काहीसं तुमचंही म्हणणं आहे का? पण स्टार्टरवर ताव मारल्याशिवाय आणि डेझर्टनं शेवट गोड केल्याशिवाय तुमचं जेवण पूर्ण होत नाही? वजन कमी करण्याचं लक्ष्य तर गाठायचंय; पण आवडत्या खाद्यपदार्थांची चवही चाखायची आहे. तर मग या काही स्मार्ट टिप्स तुमची नक्की मदत करतील.

वैविध्य असावं

डम्बेल्स, वेट्स उचलणं हा वर्कआउटमधला स्ट्रेंथ ट्रेनिंगचा भाग झाला. शरीराची ताकद वाढवण्यासाठी या व्यायाम प्रकारांकडे अधिक लक्ष द्यायला हवं. वेगवेगळ्या यंत्रांचा वापर करून व्यायाम प्रकारांमध्ये वैविध्य आणता येईल. नियमितपणे मेहनत घेतली, तर शरीराला अपेक्षित आकार देण्यात तुम्ही नक्की यशस्वी व्हाल.

चाला आणि तंदुरूस्त राहा

दररोज किमान तीस मिनिटं चालणं हा अतिशय सोपा आणि सर्वोत्तम व्यायामप्रकार आहे. जॉगिंग करणं किंवा पोहायला जाणं हे पर्यायही कॅलरीचं प्रमाण नियंत्रणात ठेवण्यास मदत करतात.

खा आणि पचवा

सावकाश चावून खाल्लं, की जेवण व्यवस्थित पचतं. पटापट खाल्लं, की खूप जास्त खाल्लं जाण्याचीही शक्यता असते. त्यामुळे थोड्याथोड्या वेळानं खा, म्हणजे पचनक्रियाही व्यवस्थित पार पडेल.

आळस झटका

शरीर आणि मन क्रियाशील असलं, की आळस आपोआपच पळून जातो. रोजच्या वेळापत्रकातही काहीतरी नवीन करण्याचा प्रयत्न करा, म्हणजे तुमचा उत्साह वाढेल.

वर्कआउटचं नियोजन करा

दर सहा आठवड्यांनी वर्कआउट बदलायला हरकत नाही. सततचे बदल करणं कटाक्षानं टाळा, कारण शरीराला त्याचा त्रास होण्याची शक्यता असते.

अधिकृत सल्लागाराची मदत घ्या

वर्कआउटचं तंत्र आत्मसात करण्यासाठी अधिकृत ट्रेनरचा सल्ला घेणं फायद्याचं ठरेल. म्हणजे मूलभूत चुका टाळता येतील आणि तुम्ही प्रगतीच्या दिशेनं वाटचाल कराल.

चतुराईनं खाऊची निवड करा

वजन नियंत्रणात ठेवायचं असेल, तर विशेषतः बाहेर जेवायला गेल्यावर ब्रेड, क्रीम, तळलेले पदार्थ कटाक्षानं टाळा. त्याऐवजी सूप, वाफवलेल्या अथवा बेक केलेल्या पदार्थांचा आरोग्यदायी पर्याय तुमच्यासाठी उपलब्ध आहे.

सकारात्मक विचार करा

दिवसभरात खूप हसा. आनंदी राहा. म्हणजे तुम्हाला अपेक्षित असलेलं ध्येय गाठण्याचा तुमचा प्रवासही तितकाच छान होईल.

Published  

‘फिट’ करी ‘हिट’ व्यायाम

Dr. HelloDox Care #
HelloDox Care
Consult

लोक फिट राहण्यासाठी जीमध्ये तासंतास घाम गाळतात. त्यानंतरही अनेकांना गुण येत नाही. अनेक जण आकर्षक 'डाएट प्लान' तयार करतात. त्यानंतरही त्यांना फायदा होत नाही. वजन काही केल्या नियंत्रणात येत नाही. अशा लोकांसाठी व्यायामाचे काही प्रकार आहेत. हे सहा व्यायामाचे प्रकार हिट झाले असून तुम्हाला फिट ठेवण्यासाठी उपयुक्त आहेत.

जम्पिंग जॅक

या प्रकारातील वर्कआऊट खुपच सोपा आहे. त्यामुळे तुमच्या सर्व शरीराला व्यायाम मिळेल. यासाठी रसळ उभे रहावे. त्यानंतर थोड्या उड्या माराव्या. उडी मारताना पायांना थोडे आजूबाजूला करावे. सुमारे दोन मिनिटांपर्यंत हा व्यायाम करावा.

पुशअप्स

पुशअप्सपुशअप्समुळे छाती, खांदे मजबूत होतात. इतकेच नव्हे तर पोटाची चरबी कमी होते. पोटाचे स्नायू तयार होण्यास मदत होते. सुमारे दोन मिनिटांपर्यंत हा व्यायाम दररोज केला पाहिजे. हा व्यायाम करताना लक्षात ठेवा की, जेव्हा तुम्ही वरच्या बाजूला जात त्यावेळी श्वास आत घ्यावा. खालच्या बाजूला येतातना श्वास बाहेर सोडावा. हा व्यायाम केल्यानंतर सुमारे एक मिनिट विश्रांती घ्यावी.

स्क्वॅट्स

पायांचे स्नायू बळकट बनविण्यासाठी हा व्यायाम मोलाचा आहे. सुमारे दोन मिनिटांपर्यंत तो करावा. त्यामुळे कंबर, गुडघे आणि पायांचे स्नायू यांना व्यायाम मिळतो. सरळ उभे रहावे. पायांमध्ये अंतर ठेवावे. हात आणि खांद्यांना समान ठेवावे. समोर ठेवावे. गुडघ्यांवर हलका भार देत खुर्चीवर बसल्यासारखे करावे. यादरम्यान कंबर सरळ ठेवावी. या व्यायामानंतर १० ते १५ सेकंद आराम करावा.

ट्रायसेप्स डिप

ट्रायसेप्स डिप करताना खुर्चीची मदत घ्यावी. हात आणि थाईजच्या स्नायूंना त्यामुळे व्यायाम मिळतो. हा व्यायाम करताना शरीराचा संपूर्ण भार हातांवर येतो. जेव्हा तुम्ही खालीवर करता त्यावेळी हातांसोबतच पायांवरही दबाव येतो. दोन मिनिटांपर्यंत हा व्यायाम केला पाहिजे.

बॉलीरॉबिक्स

तुम्हाला नृत्य आवडत असेल तर हा व्यायाम करा. बॉलीवूडच्या गाण्यांवर हा व्यायाम करता येतो. यासाठी लागणाऱ्या सीडी बाजारात सहजपणे मिळतात. गाण्यांनुसार शरीराच्या हालचाली कराव्या. तणाव व नैराश्य दूर करण्यासाठी हा व्यायाम उपयुक्त आहे. मनोरंजन व वर्कआऊट दोन्हीचा यात समावेश आहे.

बोडोकोन

तुम्हाला योग आवडत असेल आणि त्यासोबत किक बॉक्सिंगचे मिश्रण करायचे झाल्यास हा व्यायाम करावा. या व्यायामाला 'न्यू जनरेशन एक्सरसाइज' म्हटले जाते. बोडोकोनमुळे कटीप्रदेशातील मेद नाहिसा होतो.

फ्यूजन योग

मार्शल आर्ट आणि योगाला एकत्र करून फ्यूजन योगची निर्मिती झाली आहे. खरे तर हा पारंपरिक योगच आहे. परंतु त्याला नव्या पद्धतीने सादर करण्यात आले आहे.

योगालेटीज

वेगवेगळ्या व्यायामांना एकत्र करून योगालेटीज तयार करण्यात आला आहे. संपूर्ण शरीराला स्ट्रेचिंग मिळावे यासाठी यात अनेक व्यायामांचे मिश्रण करण्यात आले आहे. यात श्वसनावर नियंत्रण ठेवले जाते.

मसाला भांगडा

हा व्यायाम देखील बॉलीरोबिक्सप्रमाणे आहे. भांगडा आणि एरोबिक्सचे ते मिश्रण आहे. अनेक जीम ट्रेनर अलीकडच्या काळात भांगडा व बॉलीवूडच्या स्टेप्स एकत्र करून लॅटिलो अमेरिकन झुंबा बिट्स तयार करीत आहेत.

मॅटाबॉलीजमचे संतुलन

पोट आणि खांद्याच्या आसपासचे सॅल्यूलाइट कमी करण्यासाठी व्यायाम खुपच उपयुक्त आहे. त्यामुळे शरीराला आकार येतो. शरीराचे संतुलन राखले जाते. खांदे, पोट आणि शरीराचा बहुतांश भाग सुडौल बनतो.

Published  

वजन कमी करण्यासाठी अशाप्रकारे शिजवा जेवण, लवकरच दिसेल फरक!

Dr. HelloDox Care #
HelloDox Care
Consult

वजन कमी करण्यासाठी लोक काय काय करत असतात. पण योग्य पद्धती फॉलो न केल्यास वजन कमी करणे कठीण आहे. वजन कमी करण्यात डाएटसोबतच तुम्ही खात असलेलं अन्न कशाप्रकारे शिजवता हेही महत्वाचं आहे. चला जाणून घेऊया वजन कमी करण्यासाठी अन्न शिजवण्याची योग्य पद्धत.....

स्टीमिंग म्हणजेच वाफेवर शिजवा

पदार्थ वाफेवर शिजवल्याने त्यातील पोषक तत्वे सुरक्षित राहतात. भाज्या, तांदूळ आणि डाळ या गोष्टी कमी पाण्यात वाफेवर शिजवा. भाज्या प्रेशर कुकरच्या वाफेवर शिजवणे कधीही चांगले. यात तेल टाकण्याचीही गरज नसते. भाजी अशाप्रकारे शिजवल्यास भाज्यांचा रंग आणि पोषक तत्वे कायम राहतात. याने तुमचं वजन कमी करण्यास मदत होईल.

शिजवणे का गरजेचे आहे ?

जनरली आपण अन्न कितीही काळजीपूर्वक शिजवलं तरीही त्यातील 10 ते 15 टक्के पोषक तत्वे नष्ट होतात. पण वेगवेगळे पदार्थ शिजवून खाण्याचे अनेक फायदेही आहेत. यामुळे पचनक्रिया सुधारते. तर काही खाद्य पदार्थ हे शिजवल्याशिवाय आपण खाऊच शकत नाही.

जेवण बनवण्याची योग्य पद्धत

आपण काय खातो याहीपेक्षा आपण ते कसं तयार करतो आणि कसं शिजवतो हे महत्वाचं आहे. खाद्य पदार्थ दोन प्रकारे खाल्ले जातात. एक म्हणजे कच्चे आणि दुसरा म्हणजे शिजवून. अनेक भाज्या आणि फळे कच्चे खाणेच फायद्याचे असते. पण प्रत्येक गोष्ट कच्ची खाऊ शकत नाही. जेवण स्वादिष्ट करण्यासाठी आपण त्यात वेगवेगळे मसाले टाकून त्या भाजीतील पोषक तत्वे नष्ट करतो.

पोषक तत्वे सुरक्षित राहतात

वाफेवर शिजवण्यात आलेल्या पदार्थांमध्ये पौष्टिकता अधिक प्रमाणात असते. पण ते शिजवल्याने त्यातील पोषक तत्वे नष्ट होतात. पण वाफेवर भाज्या-पदार्थ शिजवल्यास त्यातील पोषक तत्वे कायम राहतात. याने तुम्हाला वजन कमी करण्यास मदत मिळते.

Published  

वजन घटवण्यासाठी खास Vegan Diet Plan !

Dr. HelloDox Care #
HelloDox Care
Consult

ब-याचदा तुम्ही वजन कमी करण्याचा संकल्प करता मात्र हा संकल्प पुर्ण करणे तुम्हाला काही केल्या जमत नाही.जर तुम्हाला खरंच मनापासून तुमचे वजन कमी व्हावे असे वाटत असेल तर त्यासाठी Vegan डाएट नक्की ट्राय करा.Vegan फूड खाण्यास चविष्ट असतातच पण त्याचसोबत त्यामुळे तुमचे वजन देखील कमी होऊ शकते.या डाएटसह योग्य पद्धतीने केलेल्या व्यायामामुळे तुमचे काही किलो वजन नक्कीच कमी होईल.न्यूट्रीशनिस्ट व PETA India च्या कॅम्पेन कॉर्डिनेटर यांच्याकडून जाणून घेऊयात Vegan फूड ची तुम्हाला वजन कमी करण्यासाठी कशी मदत होऊ शकते.तसेच वाचा वजन कमी करायचं ? मग करा या योगसाधना

जाणून घ्या वजन कमी करण्यासाठी Vegan Diet करणे का योग्य आहे.

वनस्पतीजन्य पदार्थांमध्ये कॅलरीज कमी असतात.

अनेक लोकांच्या आहारामध्ये मोठ्या प्रमाणावर मांस,अंडी व दूग्धजन्य पदार्थांचा समावेश असतो.अशा पदार्थांमध्ये Saturated fat,कॅलरीज व कोलेस्टेरॉल मोठ्या प्रमाणावर असते.प्राण्यांच्या शरीरामध्ये कॅलरीज साठवण्याची व्यवस्था असते ज्यामुळे मांसाहारी पदार्थांच्या सेवनामुळे तुमचे वजन वाढू शकते.एकूण फॅटपैकी मांसामध्ये कमीतकमी २० ते ४० टक्के कॅलरीज असतात.तसेच फळे,भाज्या,शेंगभाज्या व कडधान्यांच्या तुलनेमध्ये लो-फॅट डेअरी प्रॉडक्ट्स मध्ये देखील फॅट व कोलेस्टेरॉल असते.

आरोग्य समस्या कमी होतात.

शाकाहारी(जे मांसाहार व दूग्धजन्य पदार्थांचे सेवन करीत नाहीत) लोकांपेक्षा मांसाहार करणा-या लोकांमध्ये लठ्ठपणा व लठ्ठपणातील विकार जसे की मधूमेह,उच्च रक्तदाब,स्ट्रोक,हार्ट अॅटक,काही प्रकारचे कॅन्सरचा धोका जास्त प्रमाणात असतो.काही Vegan आहार घेणा-या लोकांचे अतिवजन असू शकते पण संशोधनानूसार मांसाहार करणा-यापैक्षा हे लोक १८ टक्कांनी बारीक असतात.

vegan फूडमुळे मेटाबॉलिझम सुधारतो.

सर्वसाधारणपणे Vegan आहारामध्ये नैसर्गिकरित्या फॅट व कॅलरीज कमी असल्यामुळे वजन नियंत्रित राखणे सोपे जाते.वनस्पतींमध्ये मोठ्या प्रमाणावर फायबर व कॉम्लेक्स कार्बोहायड्रेट्स असल्यामुळे या आहाराच्या सेवनाने मोठ्या प्रमाणावर कॅलरीज बर्न होतात व मेटॅबॉलिझम सुधारण्यास मदत होते.American Academy of Dietetics and Nutrition च्या अहवालानूसार Vegan आहार घेणा-या लोकांचे वजन तर कमी असतेच शिवाय अशा लोकांना कॅन्सर,मधूमेह,ह्रदयविकार व उच्च रक्तदाबाची समस्या देखील कमी होते.यासाठी जाणून घ्या वजन कमी करण्यासाठी रोज आहारात फायबर्स किती प्रमाणात असावे ?

Vegan वेट लॉस डाएट प्लॅनसाठी प्रमुख मुद्दे-

न्यूट्रीशनिस्टच्या मते लो-फॅट वनस्पतीजन्य आहारामध्ये व्हिटॅमिन्स व मिनरल्स मोठ्या प्रमाणावर असून त्यामध्ये cancer-fighting phytochemicals देखील असतात.यासाठी जाणून घ्या या पदार्थांना तुमच्या आहारात कसे समाविष्ट कराल.

1. चिकन ऐवजी mock meat,मीट बर्गर ऐवजी व्हेजी बर्गर व पनीर व अंड्याऐवजी टोफूचा आहारात समावेश करा.
2. तुमच्या आवडत्या भाज्यांमध्ये कमीतकमी क्रीम,लोणी व तूपाचा वापर करा.
3. नास्त्यासाठी अंडे न खाता ओट्स मध्ये बदाम व सोया दूध व ताजी फळे घालून खा.
4. डिनर तयार करण्यासाठी बीन्स व पालक घालून व्हेजीटेबल पास्ता अथवा चायनीज नूडल्स अथवा थाय व्हेजीटेबल करी बनवा.यासाठी वाचा पास्ताप्रेमींसाठी हेल्दी पास्ता बनवण्याच्या काही सोप्या पद्धती
तुमच्या आहारामध्ये फळे,भाज्या,तृणधान्ये,डाळी व सोयाबीनचा समावेश करा.या चविष्ट पदार्थांमुळे तुम्हाला शाकाहार करणे सोपे जाईल.

Vegan वेट लॉस डाएट प्लॅनचा नमुना-

SHARAN (Sanctuary for Health and Reconnection to Animals and Nature) and Vegan च्या संस्थापक डॉ.नंदीता शाह यांच्याकडून वजन कमी कऱण्यासाठी Vegan वेट लॉस डाएट प्लॅनचा नमुना जरुर जाणून घ्या.

चांगल्या परिणामांसाठी हे अवश्य लक्षात ठेवा.

तुमचा आहारातील सर्व गोष्टी वनस्पतीजन्य घटकांपासून तयार गेल्या आहेत याची खात्री करुन घ्या.
प्रक्रिया केलेले पदार्थ खाणे बंद करा.
कांदा व लसूण शिवाय इतर सर्व भाज्या न सोलता खा.
शक्य असल्यास सेंदीय पदार्थांचा आहारात समावेश करा.तसेच वजन घटवताना अवेळी लागणार्‍या भूकेवर मात मिळवण्यासाठी खास डाएट टीप्स जरुर करा.

Dr. Yogesh Gholap
Dr. Yogesh Gholap
BAMS, Ayurveda General Physician, 12 yrs, Pune
Dr. Ashish Babel
Dr. Ashish Babel
BHMS, Family Physician, 8 yrs, Pune
Dr. Mahesh Zagade
Dr. Mahesh Zagade
BHMS, Homeopath General Physician, 3 yrs, Pune
Dr. Sushil Shinghavi
Dr. Sushil Shinghavi
MS/MD - Ayurveda, Diabetologist General Physician, 13 yrs, Pune
Dr. Shyamsundar Jagtap
Dr. Shyamsundar Jagtap
BAMS, Ayurveda Panchakarma, 9 yrs, Pune
Hellodox
x